Alcl3'ün neden olduğu nörodejenerasyona karşi berberin'in nöroprotektif etkisi̇nin in vivo olarak araştirilmasi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEHRA TEZGELEN
Danışman: ÖZGÜR VATAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Alüminyum (Al), yerkabuğunda en bol bulunan üçüncü metal olup, yaygın kullanım alanı nedeniyle içinde bulunduğumuz dönem "alüminyum çağı" olarak adlandırılmaktadır. Alüminyumun kan-beyin bariyerini geçebilen bir nörotoksin olduğu ve beyin dokusunda yüksek düzeyde birikebildiği bilinmektedir. Son dönemde yapılan araştırmalarda, Alzheimer hastalığı, otizm ve epilepsi tanılı bireylerin beyin dokularında artmış Al seviyeleri tespit edilmiştir. Berberin (BBR), Berberidaceae familyasına ait Berberis vulgaris türünden elde edilen bir alkaloid olup, kan-beyin bariyerini geçebilme kapasitesine sahiptir. Berberin'in antienflamatuar, antioksidan, antitümör özellikleri gösterilmiş; diyabet, kardiyovasküler hastalıklar, enfeksiyonlar ve Alzheimer hastalığı gibi çeşitli klinik durumlarda terapötik potansiyele sahip olduğu bildirilmiştir. Ayrıca asetilkolinesteraz inhibitörlüğü ve amiloid-β birikimi üzerine etkileri nedeniyle Alzheimer tedavisinde umut verici bir ajan olarak değerlendirilmektedir. AlCl3'ün nörodejeneratif etkinliğinin sineklerin lokomotor yeteneklerinde, öğrenme peformanslarında, koku alabilme yeteneklerinde ve yaşam sürelerinde olumsuz etkiler yaratabileceği düşünülmüştür. Bu nedenle çalışmamızda, AlCl3 ile oluşturulan nörodejeneratif modele karşı berberinin olası nöroprotektif etkileri in vivo (Drosophila melanogaster) olarak incelenmiştir. AlCl3 uygulanan D. melanogaster bireylerin lokomotor aktivitelerini araştırmak için Negatif Jeotaksi Climbing testi, öğrenme performansını araştırmak için kaçınmacı fototaksi baskılaması (APS) Testi, koku alma kapasitelerini ölçmek için Y Labirent Testi ve yaşam sürelerini araştırmak için Ömür Uzunluğu Testi gerçekleştirilmiştir. AlCl3'ün tüm bu parametreleri anlamlı bir şekilde düşürdüğü belirlenirken Berberin uygulamasının söz konusu parametrelerde iyileşme sağlayarak nöroprotektif etki gösterdiği belirlenmiştir.