FELSEFİ MEKANİZMİN OLUŞUMU VE MODERN FELSEFE’DE ETKİLERİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Felsefe Ve Din Bilimleri Böl., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CEBRAİL TAN

Danışman: Tuğşat Güzeloğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Felsefi Mekanizm tanımı gereği evren tasavvurumuzu, maddi algılarımızı doğayı, canlılığı gibi pek çok alanı mekanize ederek dönüşüme uğratmıştır. İnsanoğlu çağlar boyunca doğayı, teolojik ve bilimsel paradigmalarla kendi menfaat ve ihtiyaçlarını elde etme ereğiyle tahakkümü altına almaya çalışmıştır. Tüm bu bilimsel dönüşümlerin anlaşılabilmesi için Felsefi Mekanizm düşüncesinin anlaşılması bir zorunluluktur. Bu düşünce genel olarak ihmal edilmesi dolayısıyla ortaya çıkan dönüşümlerin ve değişimlerin esas kaynağı belirlenememektedir. Bu değişim ve dönüşümlerin Felsefi Mekanizm bağlamında tarihsel arka planından hareketle oluşumunu ve yarattığı etkileri tartışılacaktır. Özellikle varlığı mekanize ederek dönüştüren paradigmaların tarihsel altyapısını ele alarak bu düşünceyi meydana getiren epistemik temellerini anlatmayı hedefliyoruz. Epistemik altyapı anlaşıldıktan sonra bu düşüncenin geniş bir yelpazede yarattığı dönüşümleri irdelemeye gayret edeceğiz. Nitekim bu düşünce derin bir tarihsel arkaplana sahiptir. Bu sayede yerni varlık tasvirlerimiz oluşur ve evren hükmedilecek bir nesneye indirgenir. Sonuç olarak varlık insanlığın hizmet için kullanılır. Araştırmamız neticesinde, Felsefi Mekanizmin 17. Yüzyıl ile beraber varlığı insan rasyonalitesi düzleminde mekanize ederek dönüşümünün nasıl gerçekleştiği anlaşılmış olacağını umuyoruz.