Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin kapsayıcı eğitim ve öz-yeterlik inancının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA DEMİR ZENGİN
Danışman: Nimet Haşıl Korkmaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı Teacher Attitudes to Inclusion Scale [TAIS-R] Ölçeği Türkçeye uyarlanarak geçerlilik ve güvenirlik çalışmasının yapılması, Beden Eğitimi ve Spor öğretmenlerinin kapsayıcı eğitime yönelik tutum ve öz-yeterlik inançlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi, kapsayıcı eğitime yönelik tutum ve öz-yeterlik inançları ile ilgi görüşlerinin alınmasıdır. Çalışmada araştırma yöntemi olarak karma yöntem deseni kullanılmıştır. Nicel araştırma deseni açımlayıcı sıralı desen kullanılırken nitel araştırma deseni olarak özel durum çalışması kullanılmıştır. Çalışmanın verileri 2023-2024 tarihleri arasında toplanmıştır. Ölçeğin uyarlama çalışması için Bursa ilinde ortaokul ve liselerde görev yapan farklı branşlardan 395 öğretmen katılım göstermiştir. Nicel kısma toplam 560 Beden Eğitimi ve Spor Öğretmeni katılırken nitel kısma bu öğretmenler içerisinden 25 kişi dahil edilmiştir. Verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi Fomu", Türkçe'ye uyarlaması yapılan "Öğretmen Kapsayıcı Eğitim Tutum Ölçeği", "Öğretmen Öz-Yeterlik İnancı Ölçeği" ve "Yarı Yapılandırılmış Görüşme" formundan yararlanılmıştır. Verilerin analiz edilmesinde SPSS 24, AMOS 26 ve MAXQDA 2024 programları kullanılmıştır. Verilerin analizinde Doğrulayıcı Faktör Analizi, Açımlayıcı Faktör Analizi, T-testi, ANOVA, Post Hoc Tukey, Korelasyon ve Regresyon testlerinden yararlanılmıştır. Nicel bulgulara göre Beden Eğitimi ve Spor öğretmenlerinin kapsayıcı eğitim tutum ve öz-yeterlik inanç düzeylerinin orta düzeyde olduğu, cinsiyet, yaş, eğitim durumu, hizmet yılı, görevde bulunulan yer değişkenlerine göre tutum ve öz-yeterliklerinin anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilirken, medeni durum, okul türü, haftalık ders yükü değişkenlerine göre anlamlı bir farklılığa ulaşılmamıştır. Aylık gelir değişkeninde ise sadece öz-yeterlilik açısından anlamlı farklılığa ulaşılmıştır. Bunun yanında Beden Eğitimi ve Spor öğretmenlerini kapsayıcı eğitime yönelik tutum puanları ile öz-yeterlik inancı puanları arasında güçlü düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Nitel bulgulara göre Beden Eğitimi ve Spor öğretmenlerinin kapsayıcı eğitim kavramını farklılık kavramıyla ilişkilendirdikleri, bilgilerini orta düzeyde yeterli gördükleri, kapsayıcı eğitime uygun yöntem ve teknikler kullandıkları, kapsayıcı eğitimle ilgili hizmet içi eğitimlere katılım gösterdikleri ancak yeterli görmedikleri, öğrencilerin ve paydaşların kapsayıcı eğitime dahil olan arkadaşlarına olumlu ve olumsuz davranışlar sergiledikleri belirlenmiştir. Beden Eğitimi ve Spor öğretmenlerinin öz-yeterlik kavramını inanç kavramıyla ilişkilendirdikleri, kendi bilgilerini orta düzeyde yeterli oldukları gördükleri, öz-yeterlikle ilgili hizmet içi eğitimlere katılım gösterdikleri ancak eğitimleri yeterli görmedikleri sonuçlarına ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Beden Eğitimi ve Spor, Beden Eğitimi ve Spor öğretmeni kapsayıcı eğitim, tutum, öz-yeterlik.