Anadolu'da Miken Etkisinin Yayılım Alanları

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ, TARİH, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Erbey ERKAL

Danışman: Kamil Doğancı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ege ve Anadolu arasındaki coğrafi yakınlık, insanlık tarihi boyunca bu iki bölgede varlığını sürdürmüş toplumların birbirleri ile temasta bulunmalarına ve her daim yakın bir ilişki içinde olmalarına olanak sağlamıştır. Prehistorik çağlardan itibaren süregelmiş bu durum, ilerleyen dönemlerde, özellikle Orta ve Geç Tunç Çağları'nda ekonomik ve siyasi açıdan yeni bir boyut kazanmıştır. Girit kökenli bir uygarlık olan Minosluların Orta Tunç Çağı itibarıyla Doğu Akdeniz ve özellikle Ege'de sistemleştirdikleri ticari faaliyetler, gelişen denizcilik ve imalat teknolojileri ile birleşince Anadolu ve Ege arasındaki iktisadi etkileşimlere yeni bir ivme kazandırmış ve ticaret hacmini geçmiş dönemlere kıyasla önemli ölçüde artırmıştır. Geç Tunç Çağı itibarıyla Yunan anakarasında ortaya çıkan Miken Uygarlığı, bu ticari faaliyetleri çöküş sürecine giren Minoslulardan devralınca Anadolu ve Ege arasındaki etkileşim ve ilişkilerde ticaretin yanı sıra diplomasi ve siyasetin de dâhil olduğu yeni bir dönem başlamıştır. Aynı dönemde Anadolu'nun merkezinde güçlü bir siyasi otorite kuran ve yayılmacı bir politika güden Hititlerin özellikle Batı Anadolu'daki iktisadi mevcudiyetlerini artırmayı amaçlamış olan Mikenler ile giriştikleri diplomatik rekabetlerin, bölgedeki Miken varlığını artırdığına dair iddialar bulunmaktadır. Anadolu'nun çeşitli yerlerinde yürütülen arkeolojik kazılarda elde edilen ve Mikenler ile ilişkilendirilen eşya, silah ve diğer buluntuların bölgedeki Miken varlığının sanılandan daha yoğun ve geniş bir alana tekabül ettiği iddialarına ışık tutmaktadır. Mikenler ile ilişkilendirilen söz konusu buluntuların özellikle genel bir tabirle Arzawa olarak isimlendirilen ve tamamıyla merkezi bir siyasi otoriteden yoksun bölgesel devletçiklerin oluşturduğu Batı Anadolu'nun iç ve kıyı kesimlerinde yoğunlaşması, Mikenler ve Hititlerin arasındaki mücadelenin özellikle söz konusu yerel krallıklar aracılığıyla yapılmış olabileceği ihtimalini kuvvetlendirmektedir.