İngiliz Oryantalist Hartwig Hirschfeld ve Kur'an Üzerine Araştırmaları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERZA RRACI
Danışman: Mehmet Efe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Batı'nın ürettiği oryantalist çalışmalar Doğu'ya ilişkin çeşitli konuları temel almaktadır. Bu araştırmaların görünümünde Kur'an'ın öğretilmesi, yazılması, yayılması ve insanların Kur'an'a olan sevgisi büyük rol oynamıştır. Bu nedenle, gayrimüslim oryantalistler tarafından yapılan çalışmaların çoğunun Kur'an'ın kaynağı, özgünlüğü ve özellikleri ile ilgili olduğu görülmektedir. Özellikle Hartwig Hirschfeld'in yaşadığı 19-20. yüzyıllarda Avrupalı oryantalistler, Kur'an-ı Kerim'in Yahudilik veya Hristiyanlık menşeli bir kitap olduğu kanaatini taşımışlardır. "New Researches into the Composition and Exegesis of the Qoran" adlı eseriyle dikkat çeken Hirschfeld, Kur'an-ı Kerim'in Hz. Peygamber'in Yahudilerden duyup benimsediği olgulardan oluştuğunu ileri sürmektedir. Bu çalışmamız, Kur'an-ı Kerim'in diğer ilahi kitapları tasdik ettiğini, onlarla aynı amacı paylastığını ve her birinin aynı kaynaktan geldiğini açıklamayı hedeflemektedir. Çalışmanın birinci bölümünde, oryantalizmin anlamı, tarihçesi ve sebepleri ele alınarak oryantalizm ile ilgili genel bir bakış açısı sunulmuştur. İlgili oryantalistin çalışmalarını İngiltere'de ortaya çıkarması ve İngiliz olarak tanıtılması hasebiyle, İngiliz oryantalizmi ve bu ülkeyi temsil eden oryantalistler ayrıca araştırılmıştır. İkinci bölümde çalışmamızın odak noktası olan Hirschfeld'in hayatı, kaleme aldığı eserler ve metodolojisi hakkında detaylı bilgiler verilmiştir. Son bölümde ise, Hirschfeld'in Kur'an'ın kaynağı, üslubu ve tarihi konusundaki görüşleri kapsamlı bir şekilde değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme kapsamında, oryantalistin Kur'an kronolojisi üzerindeki çalışmaları ve Kur'an-ı Kerim ile Kutsal Kitap karşılaştırmalar incelenmiştir. Ayrıca, Hirschfeld'in bu görüşlerine yönelik eleştirilerde bulunan diğer oryantalistlerin yaklaşımları da ele alınmıştır. Hirschfeld'in Yahudilikte benzer olaylar bulamadığı durumlarda farklı kaynaklara yönelmesi şeklindeki Kur'an'ın geneline dair değişken görüşleri, Kur'an hakkındaki araştırmalarının tutarlılığını sorgulanabilir kılmıştır. Ayrıca onun bu araştırmaları, Yahudi perspektifinden hareket ettiğini ve kişisel duygu ve düşüncelerinin etkisi altında kaldığını göstermiştir.