DEMOKRAT PARTİ'NİN BİR UYGULAMASI VATAN CEPHESİ VE BURSA ÖRNEĞİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELMA BAYTEKİN
Danışman: Saime Yüceer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İkinci Dünya Savaşı sonrasında Türkiye'de, tek partinin olması Türkiye'nin özgür dünya ile bütünleşmesi yönündeki en büyük engel olarak görülmüş ve 1950'de demokratik bir ortamda yapılan seçimlerle, CHP 27 yıllık iktidarını DP'ye bırakmıştır. Ancak 1957 seçimleri öncesinde halk desteğinin kaybedildiğini düşünen iktidar, cepheleşme politikasını başlatarak, muhalefet partilerinin işbirliğini engellemeye çalışmıştır. Başbakan Menderes, Manisa'da 12 Ekim 1958'de yaptığı konuşma ile halkı muhalefetin oluşturduğunu iddia ettiği "kin ve husumet cephesine" karşı Vatan Cephesi etrafında toplanmaya davet etmiş, bütün ülkede olduğu gibi Bursa ilinde de 1958'den itibaren Vatan Cephesine pek çok katılım sağlanmıştı. Katılımı gerçekleştiren kişiler bizzat Başbakana göndermiş oldukları telgraflar aracılığıyla neden bu cepheye katılım sağladıklarını uzun uzun anlatıyordu. Ayrıca Bursa'da iktidar yanlısı yayınlarıyla ön plana çıkan Hâkimiyet gazetesi de hemen hemen her gün Vatan Cephesine katılanları ilk sayfadan "Vatan Cephesine İltihaklar" başlığıyla verirken, Yeni Ant bu haberlerin doğru olmadığını ifade etmekteydi. İktidarın, muhalefeti vatan haini olarak tanımladığı bir ortamda artık demokrasiden söz etmenin imkânı yoktu. 27 Mayıs sonrasında Yassıada yargılamalarında Vatan Cephesi en fazla suçlama sebepleri arasında yer almış ve Adnan Menderes, Vatan Cephesi'ni bir propaganda aracı olarak kullandığını söylemişti. Mahkeme kayıtlarına göre ise 973.170 kişi bu cepheye kaydedilmiş ve örtülü ödenekten çok miktarda tahsisat alınmıştı. Bu çalışmada, T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri, Bursa'da yayımlanmış olan döneme ilişkin gazeteler ve çeşitli şahıslardan elde edilen belgeler temel kaynak olarak kullanılmıştır. Bu temel kaynaklar, araştırma eserleriyle desteklenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde DP'nin kuruluşu ve iktidara gelişi, ikinci bölümde Vatan Cephesinin kuruluşu, üçüncü bölümde ise Bursa'da Vatan Cephesi faaliyetlerine değinilerek Bursa'nın iktidar partisine olan desteği ortaya konmaya çalışılacaktır.