Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKÇEN YÜCEL
Danışman: Zeynel Temel Kangal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Birçok farklı sektör ve alanda kullanımı iyiden iyiye yaygınlaşmaya başlayan yapay zeka teknolojilerinin kolluk faaliyetlerinde nasıl kullanılabileceği ve bu kullanımın ilgili kolluk faaliyetini düzenleyen temel mevzuatlar çerçevesinde değerlendirilmesi bu çalışmanın temel amacıdır. Bu kapsamda çalışmanın birinci bölümünde öncelikle yapay zeka teknolojisinin ne olduğu ve nasıl çalıştığı, uluslararası alanda hangi düzenlemelere tabi tutulduğu, akabinde bu teknolojinin etik ve insan hakları bağlamında nasıl değerlendirilebileceği ile birlikte kolluk faaliyetlerinde kullanımı sırasında ortaya çıkabilecek etik sorunlar ve insan hakları ihlalleri irdelenmekte ve bunlara yönelik temel çözüm önerileri getirilmektedir. Çalışmanın ikinci bölümünde idari kolluk açısından bu teknolojinin önleyici kolluk faaliyetlerinde nasıl kullanılabileceği her bir kolluk türünün görevlerini düzenleyen temel mevzuatlar çerçevesinde inceleme konusu yapılmaktadır. Çalışmanın son bölümünde ise yapay zeka teknolojilerinin adli kolluk faaliyetlerinde nasıl kullanılabileceği Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) çerçevesinde incelenmektedir. Sonuç olarak belirli yapay zeka teknolojilerinin dünyada çeşitli kolluk kuvvetleri tarafından hali hazırda kullanıldığı, bu teknolojinin kullanımının hukuka uygun olmasının önem arz ettiği neticesine varılmış ve hukuka uygunluk noktasında çeşitli çözüm önerileri getirilmiştir. Bu teknolojinin etik dışı kullanımının sınırlandırılması için ise teknik standartların geliştirilmesine yönelik çalışmaların uluslararası seviyede devam ettiği ve bu standartlar hayata geçirildiğinde kolluk faaliyetlerinde kullanılması planlanan yapay zeka teknolojilerinin ilgili teknik standartlara uygunluk kontrolünün yapılması gerektiği görüşü dile getirilmiştir. Son olarak çalışmada bu teknolojinin insan haklarına uygun kullanımı noktasında ölçülülük ilkesi ve öze dokunma yasağının öneminden bahsedilmiştir. Bu kapsamda mevzuat değişikliğine ve yeni mevzuat ihtiyaçlarına yönelik çeşitli çözüm önerileri dile getirilmiştir.