OKUL ÖNCESİNDE ŞİPŞAK SAYILAMA EĞİTİM PROGRAMI (ŞSEP)'NIN ERKEN MATEMATİK VE GÖRSEL ALGI BECERİLERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RAHİME ÇİÇEK

Danışman: Nalan Kuru

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, beş yaş çocuklarının şipşak sayılama desteklemek amacıyla geliştirilen Okul Öncesinde Şipşak Sayılama Eğitim Programı'nın (ŞSEP) etkililiğini incelemektir. Erken çocuklukta temel matematiksel kavramların gelişimi, ileriki yıllarda sayı, işlem ve problem çözme becerilerinin temellerini oluşturmasına rağmen, mevcut okul öncesi eğitim programlarında şipşak sayılama becerisine sınırlı biçimde yer verilmektedir. Bu eksiklikten hareketle geliştirilen ŞSEP, çocukların gelişimsel özelliklerine uygun oyun, etkinlik ve materyallerden oluşmaktadır. Çalışma, nicel ve nitel verilerin bir arada kullanıldığı karma yöntem deseninde yürütülmüştür. Nicel veriler deney ve kontrol gruplarında ön test–son test ölçümleriyle, nitel veriler ise araştırmacı günlüğü ve öğretmen görüşleriyle elde edilmiştir. Nicel bulgular, deney grubundaki çocukların şipşak sayılama düzeylerinde anlamlı artış olduğunu göstermiştir. TEMA-3 sonuçlarında genel farklılık gözlenmemekle birlikte, deney grubundaki erkek çocukların son test puanlarının kızlardan yüksek olduğu bulunmuştur. Görsel algı becerilerinde genel farklılık saptanmamış, ancak el–göz koordinasyonu deney grubunda ilerleme göstermiştir. Yaş değişkeni incelendiğinde küçük yaştaki çocukların bazı alt boyutlarda daha başarılı oldukları belirlenmiştir. Nitel bulgular, programın oyun temelli yapısı sayesinde çocukların motivasyonlarını artırdığını, materyallerin öğrenmeyi kolaylaştırdığını ve sınıf yönetimini desteklediğini ortaya koymuştur. Öğretmenler programı faydalı bulmuş, çocukların parça–bütün, eşleştirme, toplama ve sayma becerilerinde gelişim gözlediklerini ifade etmişlerdir. Ayrıca, ailelerden olumlu geri bildirimler alınmıştır. Sonuç olarak, ŞSEP'in çocukların şipşak sayılamayı güçlendirmede etkili olduğu; erken matematik ve görsel algı becerilerine ise sınırlı fakat anlamlı katkılar sağladığı görülmüştür.