John Chrysostom ve İlk Dönem Hıristiyanlıkta Yahudi algısı


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜŞRA ELMAS

Danışman: Muhammet Tarakçı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yahudilik ve Hıristiyanlığın birbirinden ayrılması ve ayrı dinler olarak tanımlanmaları ile ilk yüzyıllarda Hıristiyanların Yahudi karşıtlığı/düşmanlığı birbiriyle ilişkili olmuştur. Hıristiyan hareketi Yahudi kökenli bir hareket olarak ortaya çıktığı için kendisinin hak din olduğunu iddia etmesi Yahudiliğin hatalı olduğunu göstermesini gerektirmiştir. Bu durum Hıristiyanların Yahudilere karşı Adversus Judaeos diye bilinen bir literatür oluşturmalarını beraberinde getirmiştir. Bu araştırmada John Chrysostom'un 4. yüzyılda Antakya'da îrâd ettiği ve Adversus Judaeos literatürünün en etkili metinlerinden biri olan Yahudi karşıtı sekiz vaazı üzerinden Hıristiyanlığın kendini tanımlaması ve Yahudi-Hıristiyan ilişkileri ele alınmaktadır. Bu amaçla Chrysostom'un Hıristiyan kimliği anlayışı, Yahudi karşıtlığı ve dönemindeki Yahudi-Hıristiyan ilişkilerine dair verdiği bilgiler incelenmektedir. Birinci Bölüm'de John Chrysostom'un hayatı, eserleri, kaynakları ve retoriği ele alınmış ve böylelikle onun kişiliği ve aldığı eğitim hakkında bilgi verilmektedir. Ayrıca bu bölümde onun Hıristiyan ve öteki anlayışından bahsedilmiştir. İkinci Bölüm'de Hıristiyan tarihinde Yahudilere karşı oluşturulmuş Adversus Judaeos literatürü ele alınmıştır. Bu literatür içinde Chrysostom'un Yahudi algısı ve Yahudilik eleştirileri ise Üçüncü Bölüm'de incelenmiştir. Yine bu bölümde Chrysostom'un antisemitizm tartışmaları içerisindeki yeri de değerlendirilmiştir. Dördüncü Bölüm'de ise Chrysostom'un verdiği bilgiler üzerinden 4. yüzyılda Antakya'da Hıristiyanların Yahudilerle dinî ve sosyal ilişkilerinden bahsedilmekte ve böylece Chrysostom'un retoriği ile toplumsal gerçeklik arasındaki çelişkiye dikkat çekilmektedir.