Türkçe öğretmenlerinin dijital okumaya ilişkin öz yeterlilik ve tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi: Bursa ili örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ EMRE ÇETE
Danışman: Ferhat Ensar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı Türkçe öğretmenlerinin dijital okuma tutumlarını ve öz yeterlik inançlarını cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, mesleki deneyim, günlük dijital kitap okuma süresi, okuma materyali tercihi, dijital kütüphane kullanımı ve okunan e-kitap sayısı değişkenlerine göre incelemektir. Araştırma nicel araştırma desenlerinden biri olan ilişkisel tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini 2021-2022 eğitim öğretim yılında Bursa ili Osmangazi, Nilüfer, Yıldırım ve Mudanya ilçelerinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda görev yapan ''basit seçkisiz örneklem yöntemi" kullanılarak belirlenmiş 220'si kadın,149'u erkek 369 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma için demografik bilgiler Kişisel Bilgi Formu ile toplanmıştır. Araştırmada Çıvğın ve Akkaya (2020) tarafından geliştirilen "Dijital Okuma Öz yeterlik Ölçeği" ile Kırmızı-Susar ve Yurdakul (2021) tarafından geliştirilen "Dijital Okuma Tutum Ölçeği'" kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 26 programından yararlanılmıştır. Her iki ölçek ve alt boyutlarına ilişkin puanların standart z dönüşümü yapılmıştır. İstatiksel analizlerde parametrik testler kullanılmıştır. Dijital okuma tutum ve dijital okuma öz yeterlik puanları arasındaki ilişki Pearson korelasyon yöntemi ile saptanmıştır. Gruplara göre her iki ölçek ve alt boyutlarının karşılaştırılmasında ise iki grup için bağımsız gruplar t testi yöntemi, ikiden fazla gruba sahip bağımsız değişken için ise tek yönlü varyans analiz (ANOVA) yöntemine başvurulmuştur. ANOVA için farkın kaynağını belirlemek amacıyla çoklu karşılaştırma yöntemlerinden LSD yöntemi kullanılmıştır. Araştırma bulguları incelendiğinde Türkçe öğretmenlerinin dijital okuma tutum düzeylerinin yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Alt boyutlar değerlendirildiğinde ise öğretmenlerin dijital okuma tercih boyutunda ve dijital okuma özellik boyutunda yüksek tutum düzeyine sahip oldukları görülmüştür. Türkçe öğretmenlerin öz yeterlik inançlarının orta düzeyde olduğu gözlemlenmiştir. Tutum ölçeğinin genel puanlarına ilişkin bulgular incelendiğinde süre değişkeninin, öz yeterlik ölçeğinin genel puanları incelendiğinde ise cinsiyet ve okunan dijital kitap sayısı değişkeninin anlamlı fark oluşturduğu görülmüştür. Tutum ölçeğinin dijital okuma tercih ve dijital okuma özellik alt boyutlarında eğitim düzeyi, günlük dijital kitap okuma süresi, okuma materyali tercihi, dijital kütüphane kullanımı, okunan dijital kitap sayısı değişkenlerinin anlamlı fark oluşturduğu görülmüştür. Cinsiyet değişkeni tercih boyutunda anlamlı fark oluştururken, özellik boyutunda anlamlı fark oluşturmamaktadır. Öz yeterlik ölçeğinin erişim, amaca uygunluk, kullanma ve olumsuzluk alt boyutlarında cinsiyet, günlük dijital kitap okuma süresi, okuma materyali tercihi, dijital kütüphane kullanımı, okunan dijital kitap sayısı değişkenlerinin anlamlı fark oluşturduğu görülmüştür. Eğitim düzeyi değişkeni kullanım boyutunda, yaş değişkeni olumsuzluk ve amaca uygunluk boyutunda, mesleki deneyim değişkeni ise amaca uygunluk alt boyutunda istatiksel olarak anlamlı fark oluşturmamaktadır.