Kırsal bölge ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi ve spor dersine katılım düzeyleri ve bu katılımı etkileyen veli tutumları (Kahramanmaraş-Afşin örneği)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMİNE ŞEN

Danışman: NİMET HAŞIL KORKMAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, kırsal bölge okullarında öğrenim gören ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi ve spor dersine katılım düzeyleri ile bu katılımı etkileyen veli tutumlarını incelemektir. Betimsel tarama modelinde yürütülen çalışma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Türkiye'nin çeşitli köy okullarında öğrenim gören 300 öğrenci ve bu öğrencilerin 300 velisi olmak üzere toplam 600 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplamak amacıyla, Beden Eğitimi Dersi Tutum Ölçeği ile Beden Eğitimi Dersine Yönelik Ana-Baba Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Veriler, SPSS 25.0 paket programında tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklemler t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile analiz edilmiştir. Bulgular, hem öğrencilerin hem de velilerin spora ve beden eğitimi dersine yönelik tutumlarının genel olarak yüksek düzeyde olumlu olduğunu göstermiştir. Anne-Baba Tutum Ölçeği'nde en yüksek ortalama 4,48 ile algısal boyutta, Beden Eğitimi Dersi Tutum Ölçeği'nde ise 4,22 ile duyuşsal öğede elde edilmiştir. Aktif spor yapan ve spor haberi takip eden velilerin tutum puanlarının anlamlı derecede yüksek olduğu; ayrıca veli eğitim düzeyi arttıkça olumlu tutum puanlarının da yükseldiği belirlenmiştir (p<0,05). Çocukların akademik başarı düzeyi ile veli tutumları arasında pozitif bir ilişki saptanmış; başarı belgesi almayan öğrencilerin beden eğitimi dersine yönelik tutumlarının, belge alanlara kıyasla daha yüksek olduğu görülmüştür. Cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkenleri açısından anlamlı farklılık bulunmamıştır. Araştırma sonuçları, kırsal bölgelerde sporun yaygınlaştırılmasında velilerin aktif katılımının ve bilinç düzeylerinin artırılmasının kritik bir faktör olduğunu ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, aile odaklı spor programlarının geliştirilmesi, altyapı eksikliklerinin giderilmesi ve sporun akademik başarı ile ilişkisine dair farkındalık çalışmalarının yapılması önerilmektedir.