İngilizcenin yabancı dil olarak öğretimi bağlamında üretken yapay zekanın öğrenci özerkliği ve yazma yeterliliği üzerindeki etkisinin entegrasyonu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, YABANCI DİLLER ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: FATMA ŞEN
Danışman: AYŞEGÜL AMANDA JANE AUDREY YEŞİLBURSA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yapay zekânın dil eğitiminde giderek artan entegrasyonuna rağmen, yapay zekâ destekli geri bildirimin yabancı dil olarak İngilizce (EFL) yazma öğretiminde öğrencilerin özerklik gelişimini nasıl etkilediğini inceleyen ampirik araştırmalar oldukça sınırlıdır. Bu karma yöntemli çalışma, sekiz hafta boyunca ChatGPT entegrasyonunun B1 düzeyindeki İngilizce öğrenenlerin (n=18) özerk öğrenme ve yazma yeterliliği üzerindeki olası etkilerini araştırmıştır. Katılımcılar bir TÖMER sınıfından seçilmiş olup, biri deney grubu (ChatGPT destekli, n=12), diğeri kontrol grubu (öğretmen destekli, n=6) olarak belirlenmiştir. Müdahale süreci, her iki grubun da yazma becerilerinde anlamlı gelişmeler sergilediğini göstermektedir. Deney grubu, gelişmiş prompt mühendisliği becerileri geliştirmiş ve yazma öz-farkındalığında artış göstermiştir; ancak yapay zekâ önerilerine başlangıçta duyulan aşırı bağımlılık öğretmen aracılığına ihtiyaç duyulmasına yol açmıştır. Bulgular, yapılandırılmış yapay zekâ entegrasyonunun açık pedagojik yönlendirme ve kademeli sorumluluk aktarımıyla birleştirildiğinde öğrenci özerkliğini destekleme potansiyeline sahip olabileceğini göstermektedir. Bununla birlikte, öğrenciler arasındaki dijital okuryazarlık farklılıkları ve özerklik düzeyi değişkenlikleri nedeniyle, başlangıçta yapay zekâya aşırı bağımlılık ve sürekli insan rehberliğine ihtiyaç devam etmektedir. Bu araştırma, yapay zekânın dil öğrenimindeki dönüştürücü potansiyelinin çoğu zaman abartıldığını ön keşif düzeyinde ortaya koyarken, insan–yapay zekâ entegrasyonunun etkili biçimde uygulanmasına dair yol gösterici bulgular sunmaktadır. Araştırmanın çıktısı, dört ana yazma öğretimi aşaması boyunca Ajans, Farkındalık, Uygulama, Özerklik, Erişim, Duyuşsal Katılım, Uyum ve Yapay Zekâ Entegrasyonunu içeren 9A Katalizör Çerçevesi'ni önermekte olup, bu modelin keşifsel nitelikte olduğu ve daha geniş örneklemlerle doğrulanması gerektiği vurgulanmaktadır.