Arşiv Belgeleri Işığında Bursa Murâdiye Külliyesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA GÜL ALTUN

Danışman: Ali İhsan Karataş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Osmanlı Devleti'nin ilk başkenti olan Bursa, sultanlar tarafından yaptırılan ve vakıf sistemiyle işletilen külliyeler sayesinde kısa sürede gelişmiştir. Bursa'daki selâtin külliyelerinin son halkasını teşkil eden Murâdiye Külliyesi 15. yüzyılın ilk yarısında Sultan II. Murad tarafından inşa ettirilmiştir. Başlangıçta cami, medrese ve imâretten müteşekkil olan külliye, bünyesine türbe, hamam, mektep, muvakkithâne, misafirhâne, han, şadırvan ve çeşme gibi birimlerin eklenmesiyle kompleks bir yapı haline dönüşmüştür. Bu birimler zaman içerisinde çeşitli sebeplerle tamire muhtaç duruma gelmiş ve yapılan restorasyon çalışmalarıyla ayakta kalmayı başarmıştır. Külliyenin ekonomik kaynağını vakfa ait gelirler teşkil etmiştir. Külliyedeki din, eğitim-öğretim ve sosyal yardımlaşma gibi hizmetler yeterli sayı ve düzeydeki personelle yürütülmüştür. Bu çalışmada külliyeyi oluşturan yapıların fizikî durumu ve süreç içerisinde geçirdikleri tamirler ve masrafları; külliye vakfının gelir kaynakları, gider kalemleri ve bazı yıllardaki kâr-zarar durumları; külliyenin yönetim ve denetim biçimi, görevli kadrosu, personel maaşları, personelin tayin ve azilleri, görev süreleri ve gelir düzeyleri arşiv belgeleri ışığında araştırılarak Murâdiye Külliyesi'nin fizikî, ekonomik ve sosyal yapısı analiz edilmiştir.