Türkiye'de ve Kırgızistan'da üniversite öğrencilerinin minnettarlık ve sosyal sorumluluk düzeylerinin cinsiyet ve fakülte değişkenlerine göre karşılaştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AİMİR KANYBEKOVA
Danışman: NAGİHAN OĞUZ DURAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, Türkiye ve Kırgızistan örneklemlerinde üniversite öğrencilerinin minnettarlık ve sosyal sorumluluk düzeylerini ülke, cinsiyet ve öğrenim görülen fakülte değişkenleri açısından karşılaştırmaktır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeliyle yürütülmüştür. Çalışmanın evrenini 2023–2024 eğitim-öğretim yılında Bursa Uludağ Üniversitesi ile Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi'nde lisans düzeyinde öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Kolayda örnekleme yöntemiyle belirlenen örneklem, Türkiye'den 242 ve Kırgızistan'dan 273 olmak üzere toplam 515 üniversite öğrencisinden meydana gelmiştir. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Minnettarlık Ölçeği ve Sosyal Sorumluluk Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde iki yönlü varyans analizi (Two-Way ANOVA) uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre, ülke değişkenine göre hem minnettarlık hem de sosyal sorumluluk bakımından Türkiye ve Kırgızistan örneklemleri arasında anlamlı puan farklılıkları olmadığı; Kırgızistan örneklemindeki öğrencilerin her iki değişkende de Türkiye örneklemindeki öğrencilere kıyasla daha yüksek puanlara sahip olduğu belirlenmiştir. Cinsiyet değişkeni açısından minnettarlık düzeylerinin her iki ülkede de farklılaşmadığı, sosyal sorumluluk düzeylerinin ise kadın öğrenciler lehine anlamlı biçimde farklılaştığı saptanmıştır. Fakülte değişkeni incelendiğinde, minnettarlık ve sosyal sorumluluk düzeylerinin fakülte türüne göre anlamlı biçimde farklılaştığı ve ülke farkının fakültelere göre değişkenlik gösterdiği belirlenmiştir. Sosyal sorumluluk açısından, İktisat ve İlahiyat fakültelerinde öğrenim gören Kırgızistan örneklemindeki öğrencilerin puanlarının Türkiye örneklemine kıyasla daha yüksek olduğu görülmüştür. Minnettarlık düzeylerinde ise Güzel Sanatlar, İktisat ve Eğitim/Edebiyat fakültelerinde ülke farkının Kırgızistan örneklemindeki öğrenciler lehine daha belirgin olduğu saptanmıştır. Elde edilen sonuçlar, minnettarlık ve sosyal sorumluluk düzeylerinin kültürel bağlamdan etkilendiğini ve üniversite öğrencilerinde bu değişkenlerin fakülte temelli olarak farklılaştığını göstermektedir. Bulgular doğrultusunda, üniversitelerde kültürel duyarlılığı gözeten, fakülte temelli ve sosyo-duygusal gelişimi destekleyen uygulamaların önemine dikkat çekilmektedir.