Nörotensin geninin 3' kodlama yapmayan bölgesindeki sekans varyantlarının şizofreni ile ilişkilerinin araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESRA BOZTEPE

Danışman: Dilek Pirim

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Şizofreni (SCZ), dünya çapında nüfusun %1'ini etkileyen karmaşık nöropsikiyatrik bir bozukluktur. SCZ'nin etiyolojisi, çevresel ve genetik faktörlerin etkileşimi ile açıklanmaktadır. Genetik risk faktörlerinin SCZ oluşum riskinde önemli bir rol oynadığı bilinmektedir ve bu faktörlerin etkisi popülasyonlara özgü sekans varyantları nedeniyle farklılık gösterebilir. Çalışmamızda dopaminle ilgili patofizyolojik olaylarda rol oynadığı bilinen Nörotensin (NTS)'in 3' kodlama yapmayan (3'UTR) bölgesindeki sekans varyantları SCZ tanısı konmuş 50 hasta ve 50 sağlıklı bireyin dahil edildiği toplam 100 bireyde incelenmiştir. Genomik DNA izolasyonu için periferik kan örnekleri kullanılmıştır. NTS'nin 3'UTR'sinin sekanslanması Sanger sekanslama ile gerçekleştirilmiştir. Sekanslama verileri BioEdit ve DNAbaser uygulamaları kullanılarak analiz edilmiştir. Hardy-Weinberg dengesi ve genotiplerin alel frekansları Haploview programı ile değerlendirilmiştir. Tespit edilen varyantların genotip ve minör alel frekanslarının (MAF) dağılımı ve anlamlılığı SPSS yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Toplam örneklemde iki bilinen sekans varyantı (rs11117072, rs139226362) tespit edilmiştir; bunlardan rs11117072-A minör alel frekansı 0,025 olup, A alelinin dağılımı hastalar (MAF=0,020) ve sağlıklı grup (MAF=0,030) arasında anlamlı bir farklılık göstermemiştir. rs139226362 ise bir indel (delGATT) olup vaka ve kontrol grupları arasında anlamlı MAF dağılımları gözlenmemiştir. Biyoinformatik analiz sonuçlarımıza göre genin 3'UTR'sinde bulunan iki varyantın gene miRNA bağlanma bölgesi kazandırarak veya kaybettirerek gen düzenlemelerinde rol oynayabilecek dizilerde yer aldığı bulunmuştur. Sonuç olarak bulgularımız bu varyantları SCZ ile ilişkilendirememiştir. Ancak ileride yapılacak daha geniş kohort çalışmalarında 3'UTR/NTS'nin SCZ üzerindeki işlevsel öneminin değerlendirilmesi gerektiğini göstermiştir.