Ebû Sa'îd el-Harrâz ve fenâ-bekâ çerçevesinde tasavvuf anlayışı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KEVSER DEMİR

Danışman: Abdurrezzak Tek

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bir din ilmi olarak tasavvufun gelişiminde erken dönemdeki öncü sûfîlerin katkısı yadsınamaz. Tasavvufun Ehl-i sünnet inanç ve ibadet ilkelerine bağlı bir ahlâk hareketi olarak şekillendiği erken dönemde Harrâz, şeriat-hakikat özdeşliğini savunmuş ve dinî yükümlülükleri küçümseyen sapkın grupları dışlayıcı bir yaklaşım getirmiştir. Bu yönüyle Harrâz, tasavvuf tarihinin Cüneyd, Bayezid gibi isimleriyle beraber en önemli sûfîleri arasındadır. Bunun yanı sıra Harrâz, tasavvuf düşüncesinde sistematik olarak fenâ-bekâ konusundan ilk bahseden kişi olarak bilinir. Harrâz, dokuzuncu yüzyıldan günümüze kadar eserleri ulaşmış az sayıdaki sûfîlerden biridir ve Türkçe'de Harrâz hakkında yeterince çalışma bulunmamaktadır. Binaenaleyh bu tez çalışmasında öncelikle Harrâz'ın biyografisi açığa çıkartılacak, ardından tasavvufun temel meseleleri hakkındaki yaklaşımı incelenecek ve nihayet genel olarak tasavvuf ilminin gelişiminde durduğu yer, dönemindeki diğer sûfîlerle mukayeseli bir biçimde ele alınacaktır.