CUMHURİYET DÖNEMİ KENT PARKLARI: BURSA KÜLTÜRPARK ÖRNEĞİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YUSUF BAHADIR ÇEVİRGEN

Danışman: Mustafa Berkay Aydın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma tarihsel olarak 1950'den sonra açılmış olsa da İzmir Kültürpark'ın konseptini takip ettiği için ruhen Cumhuriyet dönemi kent parkları içinde sayabileceğimizi savunduğumuz Bursa Kültürpark'ın kuruluşunu, gelişme ve değişme sürecini; şimdiki haline nasıl geldiğini konu edinmekte olup bu hususta Kültürpark'ın değişimine tanıklık edenlerle yapılan derinlemesine görüşmeleri ihtiva etmektedir. Bu sadece bir peyzaj mimarlığı ya da çevre düzenleme çalışması değil sosyoloji ana bilim dalında yapılan bir yüksek lisans tezi olduğu için, kent parklarının kuruluşundan öncesini yani bahçe ve mesire alanlarının tarihini de teze konu ettik. Sosyoloji talebeleri olarak biliyoruz ki bir şeyi sosyolojinin gündeminde değerlendirmek için o şeyin tarihini incelemek gerekir. Sosyoloji eğer "toplum hakkında felsefe" ise bu toplumun eğlence alanlarını, mesire yerlerini, bahçelerini, parklarını ve meydanlarını nasıl inşa ettiğini; neyi düşünerek ve neden öyle inşa ettiğini incelememiz gerekir. Toplumların bahçe tasarımları arasındaki farkları ve benzerlikleri, bütün dünyada bahçeden kent parklarına giden tarihsel süreci ve Türkiye'de kent parkı kavramının gelişimini bu sebeple inceleme gayreti içinde olduk. Son olarak da Bursa'da modern anlamda ilk kent parkı vasfına sahip olan ve İzmir'den sonra Türkiye'de Kültürpark ismiyle kurulan ilk park olan Bursa Kültürpark'ını teze konu ettik. Bunu yaparken nitel yöntemlerle hareket ettik ama literatür taraması yaparken daha öncesinde Kültürpark hakkında yapılan nicel araştırmaları da teze komu etme gereği duyduk. Böylece tarihsel değişim sürecini kesintiye uğratmadan ilk bahçe anlatılarından tutup günümüz kent parklarına kadar yansıtmaya gayret ettik. Bu minvalde tezimizin amacı kısaca dünyadaki ilk bahçelerden bugünkü kent parklarına kadar sürekliliği hiç bozmadan insanların bahçeye ve parka yüklediği anlamdaki değişimin izini sürmektir. Anahtar kavramlar: Bahçe, şehir, kent, park, kent parkı, meydan, Kültürpark, kolektif hafıza.