BİYOKAÇAKÇILIK İLE MÜCADELEDE KOLLUĞUN GÖREVLERİ: HUKUKİ DAYANAKLAR, UYGULANAN YÖNTEMLER VE MEYDANA GELEN OLAYLAR ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ADLİ BİLİMLER ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET ALİ YILANCI
Danışman: Özer Yılmaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:19. yüzyıl sonlarından başlayarak sanayi devrimi ile birlikte hızını artıran çevre tahribatı, günümüzde yaşanan en önemli sorunlardan birisidir. Son dönemlerde bu tahribe engel olmak maksadıyla dünya çapında gen bankaları oluşturulmaktadır. Nitekim biyoçeşitlilik , doğal kaynaklar bakımından kaybedilemez bir hak/değer olarak görülmektedir. Biyoçeşitlilik , bireylerin ilaç ve gıda gibi gereksinimlerinin sürdürülebilirliği bakımından hayati öneme sahiptir. Bu sebeple, genetik kaynaklar üzerinde bulunan kullanım haklarını ülkeler, "kendi sınırı içerisinde olan genetik kaynaklar" şeklinde tanımlamıştır. Bu haklar üzerinde ki en önemli sorun ise biyokaçakçılıktır. Günümüzde yeni yeni bilinmeye başlayan bu kavram, doğada belirli bir alanda endemik olarak bulunan hayvan parçaları, bitki tohumları, kan dokuları gibi biyolojik kaynakların yetki sahibi makamların bilgisi dışında toplanarak, yurt dışına kaçırılması olarak tanımlanabilmektedir. Ülkemizin genetik çeşitlilik ve endemik türlerin var olduğu sayılı ülkelerden biri olması, biyokaçakçılık riskini artırmaktadır. Bu çalışma ile biyokaçakçılık kavramı ana hatlarıyla belirlendikten sonra hukuki dayanakları ve örnek olaylara ilişkin araştırma yapılmıştır. Hangi bölgelerde biyo-kaçakçılık olaylarının yaygın olduğu, bu olaylara hangi kolluk kuvveti tarafından hangi yöntemlerle müdahale edildiği tespit edilmiştir. Kolluk kuvvetlerinin uygulama tarzı kıyaslanarak, mücadele kapsamında uygulamaya konulan hukuki düzenlemeler ile vatandaşların ve kamu kurumlarının hangi hareket tarzlarını uygulaması gerektiği analiz edilmiştir.