Hikâyeli türkülerin söz varlığı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÜMMÜ GÜLSÜM SUYER

Danışman: Cengiz Alyılmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bir türkü coğrafyası olan Anadolu, pek çok acıya ve sevince şahitlik etmiştir. Türküler, tecrübe edilen tüm duyguların sesi olmakla birlikte ses ve söz birlikteliğinin yakalandığı en önemli ürünlerdendir. Genel itibarıyla halk müziği ve halk edebiyatı disiplinleri çerçevesinde incelenen türküler, dilsel açıdan incelendiğinde Türk diline de katkı sağlayabilecek yetkinliktedir. Türkülerin dil açısından incelendiği bu çalışmada kaynak olarak kullanılan Merdan GÜVEN'in "On Bin Yılın Türküsü" ve "Kırık Sazın Türküsü" eserlerinden konu çeşitliliği dikkate alınarak seçilen elli (50) türkü incelenmiştir. Çalışma; "Ad Soylu Sözcükler (Sıfat, Zarf, Zamir, Edat; Atasözleri, Deyimler ve Yabancı Sözcükler)", "Fiil Soylu Sözcükler (Basit Fiiller, Türemiş Fiiller, Birleşik Fiiller; Kılış Fiilleri, Oluş Fiilleri)", "Sözcük Grupları" ve "Konularına Göre Adlar" olmak üzere dört ana bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın sonucunda incelenen hikâyeli türkülerde yer alan söz varlığının zenginliği, dil bilimsel açıdan türkülerin taşıdığı özellikler, Anadolu coğrafyasında kullanılan dilin ve sözcüklerin yerelliği ve özgünlüğü ortaya konmuştur. Anahtar kelimeler: Türkü, hikâyeli türkü, söz varlığı, sözcük, Anadolu.