İlk dönem tasavvufunda Ehl-i Kitâb kaynaklı rivâyetler

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİLEK CIRASUN

Danışman: Salih Çift

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İslâm'ın ilk dönemlerinde dinin temel kaynaklarını en doğru şekilde anlama gayesiyle hareket eden âlimler ihtiyaç hissettikleri zamanlarda Ehl-i kitâb kaynaklı rivâyetlere başvurmakta herhangi bir sakınca görmemişlerdir. Bundan dolayı Ehl-i kitâb menşeli rivâyetlere özellikle tefsir ve hadis alanında faaliyet gösteren ilim adamlarının eserlerinde sıklıkla rastlamak mümkündür. Bununla birlikte söz konusu disiplinler dışında kalan alanlarda uzmanlaşan âlimlerin de zaman zaman bu tür rivâyetleri kullandıkları bilinen bir gerçektir. Bunlar arasında özellikle tasavvufun oluşum ve gelişim dönemlerinde yaşamış olan müellif sûfîler tarafından kaleme alınan metinler bilhassa dikkate değerdir. İlgili eserlerde ahlâk, dua, zühd, takvâ, şükür, tevekkül vb. kavramlarla alâkalı olarak sûfîler tarafından dile getirilen görüşlerin yorumlanması bağlamında zaman zaman söz konusu rivâyetlere müracaat edilmiştir. Dolayısıyla bahis konusu evrede gündemi meşgul eden pek çok tasavvufî meselenin izahında teknik olarak "İsrâiliyat" şeklinde isimlendirilen rivâyetler mühim bir yer işgal etmiştir. Bunların daha sonraki tasavvufî eserlere yansıması ise ayrı bir çalışma konusu olacak önemdedir.