Hüseyin Vassâf Efendi'nin Sefîne-i Evliyâ'sında Bursalı Meşâyıh: İnceleme ve Tashih


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜŞRA SÜSLÜ

Danışman: Abdurrezzak Tek

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

HÜSEYİN VASSÂF EFENDİ'NİN SEFÎNE-İ EVLİYÂ'SINDA BURSALI MEŞÂYIH: İNCELEME VE TASHİH Hüseyin Vassâf Efendi hem Osmanlı Devleti'nin son dönemlerine hem de Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarına şahitlik etmiş önemli bir müellif ve mutasavvıftır. Dönemin meşhur okullarında eğitim alan ve tasavvufa karşı ilgisi küçük yaşlarda aile çevresinde başlayan Hüseyin Vassâf, ilk olarak Şeyh Muhammed Sultân Efendi'ye intisap ederek Şa'bâniyye yoluna girmiş ardından şeyhinin vefatıyla birlikte Gülşenî Dergâhı şeyhi Şuayb Şerafeddîn Efendi'ye gıyâben intisap etmiştir. Daha sonra Kasımpaşa'daki Uşşâkî Dergâhı son şeyhi Mustafa Sâfî Efendi'de seyrine yeniden başlamış, şeyhinin vefatı üzerine halifelerinden İnegöl müftüsü Mehmed İzzet Safiyyullah Efendi'den icazetini almıştır. Çeşitli kurumlarda kalem, kalem mümeyyizi, kontrol memuru ve gümrük müdürlüğü gibi önemli vazifeler yapmıştır. 21 Ekim 1929'da vefat eden Hüseyin Vassâf, Rumelihisarı Kabristanı'nda toprağa verilmiştir. Yaklaşık otuz kadar eseri bulunan Vassâf'ın en meşhur ve en önemli eseri Sefîne-i Evliyâ'dır. Bu eser yirmi üç yıllık bir çalışmanın ürünü olup son dönem tasavvuf tarihi açısından oldukça kıymetlidir. Beş cilt halinde yayımlanan eserde yaklaşık iki bin sufinin hayatı anlatılmıştır. Bu çalışmada Sefîne-i Evliyâ geçmiş ve günümüze yakın diğer kaynaklarla mukayese edilip Bursalı meşâyıhla ilgili verilen bilgilerin sıhhati değerlendirilerek hatalı bulunan bilgiler tashih edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Hüseyin Vassâf Efendi, Sefîne-i Evliyâ, Bursa, Tashih, Tarikatlar, Tasavvuf, Kadiriyye, Halvetiyye, Nakşibendiyye, Kübreviyye, Zeyniyye, Mevleviyye, Bayramiyye, Celvetiyye.