BROİLERLERDE ÇEVRESEL ZENGİNLEŞTİRMENİN BÜYÜME PERFORMANSI, HAYVAN REFAH VE DAVRANIŞ PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİSİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, ZOOTEKNİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Beytullah Faruk SEVİNÇ

Danışman: Bilgehan Yılmaz Dikmen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada etlik piliçlerde çevresel zenginleştirmenin büyüme performansı, hayvan refahı ve davranış parametreleri üzerine etkisi incelenmiştir. Toplam 180 adet bir günlük yaşta Ross 308 erkek etlik civciv kullanılmıştır. Çalışma ticari bir etlik piliç kümesinin bir bölümünde üç adet altlıklı sistem (A) ve üç adet tünek ile zenginleştirilmiş çevre sistemi (Z) olmak üzere oluşturulan 6 bölmede yürütülmüştür. Çalışmada canlı ağırlık, canlı ağırlık artışı, yemden yararlanma oranı ve ölüm oranı üzerine her iki yetiştirme sistemi genel olarak benzer etkide bulunurken (P>0,05); 21 ve 28 günlük yaş dönemlerinde en yüksek canlı ağırlık (P=0,038 ve P=0,020), 1-21 ve 1-28 günlük yaş dönemlerinde en yüksek canlı ağırlık artışı (P=0,038 ve P=0,020), 1-21 ve 1-28 günlük yaş dönemlerinde ise en düşük yemden yararlanma oranı altlıklı yetiştirme grubunda saptanmıştır (P= 0,031 ve P=0,020). Refah parametrelerinden diz eklem yangısı bakımından altlıklı yetiştirme sistemindeki piliçler daha kötü durumda oldukları (P=0,000) ve yürüme durumlarının daha kötü olmaya yatkın olduğu saptanmıştır (P=0,052). Diğer refah parametrelerinden vücut tüy temizlik durumu, vücut yara durumu, ayak tabanı lezyon durumu, şişkin ayak lezyon durumu, tonik hareketsizlik (TI) reaksiyonu üzerine her iki yetiştirme sistemi benzer etkide bulunmuştur (P>0,05). İncelenen genel davranış parametreleri olarak; yem yeme, su içme, yürüme, ayakta durma, oturma, uyuma ve konfor davranışları olarak; bacak ve kanat germe, tüy karıştırma davranışları bakımından her iki yetiştirme sisteminde etlik piliçler birbirine benzer davranışlar göstermiştir (P>0,05). Sonuç olarak; tünek ile çevresel zenginleştirme uygulaması etlik piliçlerin büyüme performansı, davranışları ve bazı refah parametreleri üzerine önemli bir etkide bulunmazken, diz eklem yangısı ve yürüme durumları üzerinde olumlu etkide bulunmuştur.