MEME KANSERİNDE GPRC5A GEN EKSPRESYONUNUN circGPRC5A ARACILI DÜZENLEMESİNİN ARAŞTIRILMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESTHEFANY YARLUZ SOUQUETT
Danışman: Elif Uz Yıldırım
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Meme kanseri, dünya genelinde en sık teşhis edilen kanser türü olup, kansere bağlı ölümlerin başlıca nedenlerinden biridir. Bu hastalığın patolojisi yalnızca genetik mutasyonlarla değil, aynı zamanda birçok genin ekspresyonundaki düzensizlikle de ilişkilendirilmiştir. Bu genlerden biri olan GPRC5A (G proteinine bağlı reseptör kodlayan gen), çeşitli kanser türlerinde rol oynamakta olup, meme dokusunda tümör baskılayıcı bir işlev gördüğü düşünülmektedir. Kovalent olarak kapalı halkasal yapıya sahip kodlamayan RNA'lar sınıfına ait olan halkasal RNA'lar (circRNA'lar), GPRC5A ekspresyonundaki düzensizliğe katılan yeni düzenleyici moleküller olarak tanımlanmıştır. Özellikle, circGPRC5A'nın, GPRC5A mRNA'sını hedef alan belirli mikroRNA'lara sünger gibi bağlanarak, circRNA–miRNA–mRNA ekseni aracılığıyla bu rolü çeşitli kanser türlerinde oynadığı gösterilmiştir. Bu mekanizma diğer bazı kanser türlerinde önerilmiş olsa da, meme kanserindeki rolü hâlâ belirsizliğini korumaktadır. Bu nedenle, bu çalışmanın amacı, meme kanseri hücrelerinde circGPRC5A'nın ekspresyonunu değerlendirmek ve GPRC5A üzerindeki olası düzenleyici rolünü araştırmaktır. Bu amaçla, MCF7 ve MDA-MB-231 meme kanseri hücre hatları ile normal meme epitelyal hücre hattı olan MCF10A kullanılmıştır. Bu hücrelerden toplam RNA izole edilmiş, cDNA'ya dönüştürülmüş ve circGPRC5A ile GPRC5A'nın ekspresyon seviyeleri qRT-PCR yöntemi ile incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar, circGPRC5A ve GPRC5A'nın her ikisinin de kanser hücre hatlarında sağlıklı MCF10A hücrelerine kıyasla ifade azaldığını ve MDA-MB-231 hücrelerinde MCF7'ye göre daha düşük ifade düzeyleri sergilendiğini ortaya koymuştur. circGPRC5A ve GPRC5A arasındaki paralel ekspresyon modeli potansiyel bir düzenleyici ilişkiye işaret etmektedir. Devamında yapılan in silico analizde, meme kanserinde circGPRC5A ve GPRC5A ile etkileşime girebilecek en güçlü aday olarak miR-214-3p belirlenmiştir. Ancak, miR-214-3p'nin gözlemlenen ekspresyon düzeyi beklenenden farklı olmuştur. Bu korelasyonun altında yatan moleküler mekanizmaların aydınlatılması, meme kanserinde tümör baskılayıcı genlerin post-transkripsiyonel düzeydeki düzenlenmesine dair önemli bilgiler sağlayabilir.