Anaokullarındaki grup odalarının çocukların katılımıyla tasarımı üzerine bir araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELİN UMAY
Danışman: Belkıs Ece Şahin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Okulöncesi eğitim dönemi, çocukların sosyal, duygusal, fiziksel ve zihinsel gelişimlerinin en hızlı ilerlediği evredir. Bu dönemde çocuklar kendi kimliklerini keşfeder ve bakış açıları gelişmeye başlar. Bu bağlamda, okulöncesi mekânlarının kalitesi, çocuğun gelişimini doğrudan etkilemektedir. Okulöncesi dönemde fiziksel çevre, çocuğun güvenli hissetmesi, yaratıcı ve öğrenmeye açık olması bakımından son derece önemlidir. Doğru amaçlarla tasarlanmış fiziksel çevre sayesinde çocuğun bilişsel ve motor gelişiminin yanı sıra, sosyal etkileşimleri de olumlu yönde desteklenmiş olmaktadır. Bu nedenle, okulöncesi eğitim mekânlarının çocukların gereksinimlerine cevap veren nitelikte tasarlanmış olması büyük önem arz etmektedir. Çocukların katılımıyla okulöncesi eğitim ortamlarının tasarımına yönelik önemli kazanımlar sağlanabildiği ve bu çalışmaların yeterli düzeyde olmayıp, yaygınlaşması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu bağlamda tezde çocukların anaokullarındaki grup odalarının tasarımına yönelik görüş ve önerilerine ulaşılması amaçlanmıştır. Araştırma için Bursa'da farklı sosyo-kültürel ve ekonomik yapıda ailelerin çocuklarının eğitim aldığı bir bağımsız anaokulu belirlenmiş ve çalışma okulöncesi eğitim genelinde en yüksek sayıda olan 5 yaş grubu çocukların katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Literatür araştırmasıyla tanımlanan tasarım parametreleri kapsamında çocukların bakış açısına ulaşılması için alan çalışmasında sözel ve görsellerle desteklenen bireysel ve grup görüşmelerine, çocukların çizimlerine yer verilmiştir. Çocukların yorumları analiz edilmiş ve grup odalarının tasarımında etkili olan boyut, form, esneklik, doğal ışık alımı, aydınlatma, renk / doku, mobilyalar, özel mekânlar, dış mekânla/diğer mekânlarla ilişki parametrelerine yönelik tanımladıkları kriterlere ulaşılmıştır. Gerçekleştirilen alan çalışması sonucunda, çocukların katılımcı olarak tasarım sürecine dahil olduğu çalışma verilerinin, yapılan literatür araştırması ile ulaşılan verileri destekleyici nitelikte olduğu sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda araştırmanın okulöncesi eğitim mekânlarının tasarımında çocukların katılımının önemi işaret edeceği ve anaokullarında mekânsal olanakların geliştirilmesi açısından katkı sağlayabileceği öngörülmektedir.