Süyûtî'nin ed-Dürrü'l-Mensûr'unda peygamberlerin ismet sıfatına ilişkin isrâiliyat'ın kritiği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ARZU ÖZTÜRK

Danışman: Selahattin Öz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Allah, insanların içinden Hz. Âdem'den Hz. Muhammed'e kadar onlara yaşamlarında önder ve örnek olacak peygamberler seçmiştir. Seçilen bu peygamberler beşer olmanın yanı sıra Allah'ın kendilerine özgü kıldığı birtakım sıfatlarla vasıflanmıştır. Peygamberlerin sıfatlarının özünü teşkil eden ismet sıfatı, diğer sıfatların hepsini kuşatmaktadır. Bu sıfata halel getirebilecek isrâilî rivayetler nübüvvet makamına güven ve peygamberlere iman hususunda sorunlar ortaya çıkarmaktadır. Bu çalışmada, İslâmî ilim dallarında eser veren Celâleddin es-Süyûtî'nin (ö. 911/1505) ed-Dürrü'l-Mensûr fî't-Tefsîr bi'l-Me'sûr isimli eserinde peygamberlerin ismet sıfatına zarar veren isrâilî rivayetlerin kritiği yapılmıştır. Dinimizin temel esaslarına muhalif olan isrâilî rivayetlerin bu tefsirde yer alarak peygamberlerin masumiyetine verdiği zarara dikkat çekilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde Süyûtî'nin hayatı verildikten sonra ed-Dürrü'l-Mensûr adlı tefsiri metodu, kaynakları ve üslûbu gibi genel özellikleri açısından incelenmiştir. İkinci bölümde isrâiliyat kavramının analizi yapılıp İslâm'a uygun olan ve olmayan kısımları hakkında bilgi verilmiştir. Ardından ed-Dürrü'l-Mensûr'da yer alan peygamberlerin ismet sıfatına ilişkin isrâilî rivayetler Hz. Âdem, Hz. İbrâhim, Hz. Yûsuf, Hz. Dâvûd, Hz. Süleyman ve Hz. Yûnus peygamberin kıssaları özelinde incelenmeye gayret edilmiştir. Sonuç bölümünde ise Süyûtî'nin bu tefsirindeki peygamberlerin ismet sıfatına halel getirebilecek isrâilî rivayetler ve bu tür rivayetleri tefsirlerde bulundurmanın eleştirisi yapılmıştır.