Kimi Dış Mekan Süs Bitkilerinin Ağır Metal Alım Yeteneklerinin Ve Fitoremediasyonda Kullanım Potansiyellerinin Belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MAKBULE BAYRAK

Danışman: Hakan Çelik

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, perlitte yetiştirilen Aslanağzı (Antirrhinum majus), Ateş çiçeği (Salvia splendes) ve Kadife Çiçeği (Tagates patula) gibi kimi dış mekan süs bitkilerinin gelişimi, ağır metal ve diğer bitki besin elementi alım yetenekleri üzerine kimi ağır metallerin etkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Deneme, sera koşullarında 3 tekerrürlü olarak tasarlanmıştır. Bitkiler artan dozlarda (25, 50, 100, 150 µM) Cd, Cr ve Pb ağır metallerini içeren sulama suyu ile 30 gün boyunca sulanmıştır. Deneme 31. günde sonlandırılmış ve uygulamaların etkileri yaprak ve kök analizleri ile değerlendirilmiştir. Uygulanan ağır metal dozları ile birlikte bitkilerdeki kuru madde miktarlarının kontrol uygulamalarına oranla azaldığı görülmüştür. Cd, Cr ve Pb konsantrasyonları uygulama dozları ile artmış, Aslanağzı bitkisinde sırasıyla 326,48 mg kg-1, 845,72 mg kg-1, 34,20 mg kg-1 konsantrasyonlarına ulaşmıştır. Ateş çiçeği bitkisinde 402,43 mg kg-1, 934,78 mg kg-1, 26,39 mg kg-1, Kadife çiçeği bitkisinde ise değerler 506,58 mg kg-1, 936,95 mg kg-1, 104,22 mg kg-1 şeklinde bulunmuştur. Ağır metal uygulamaları ile Ateş çiçeği bitkisinin besin elementi içeriklerinde artış, Aslanağzı ve Kadife çiçeği bitkilerinin besin elementi içeriklerinde azalmalar görülmüş, elementlerin kaldırılan miktarlarında da benzer durumlar belirlenmiştir. Yapılan çalışma sonucunda Aslanağzı, Ateş çiçeği ve Kadife çiçeği bitkilerinin Cd, Cr ve Pb hiperakümülatörü olduğu görülmüş, topraktaki ağır metal kirliliğinin azaltılabilmesi amacıyla bu bitkilerden yararlanılabileceği sonucuna varılmıştır.