Etkileşimli Masal Anlatıcılığı Yöntemiyle Çocukların Mesleklere İlişkin Cinsiyet Algılarının İncelenmesi: Bir Eylem Araştırması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Kadın ve Aile Çalışmaları, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA AYSUN AKBAL
Danışman: Pınar Bağçeli Kahraman
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Toplumsal cinsiyet kalıp yargıları, erken çocukluk döneminden başlayarak hayatın hemen her alanında etkisini göstermektedir. Mesleklerin algılanışı, meslek seçimi gibi iş hayatına ilişkin konular da toplumsal cinsiyet kalıp yargılarından etkilenen alanlardandır. Bu çalışmada, etkileşimli masal anlatıcılığı yöntemiyle gerçekleştirilen eğitim sürecinin çocukların mesleklere yönelik edindikleri cinsiyetçi bakış açılarına ilişkin görüşlerine nasıl yansıdığı incelenmiştir. 60-72 aylık okul öncesi çocuklarının edindikleri toplumsal cinsiyete dayalı kalıp yargıları eşitlikçi anlayışa dönüştürmeyi amaçlayan bu çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada çocukların meslekleri algılayışları, edindikleri toplumsal cinsiyet kalıp yargılarına göre meslekleri eril, dişil ve her iki cinsiyetin de yapabileceği meslekler olarak değerlendirmeleri nitel olarak betimlenmeye çalışılmıştır. Bu araştırma, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Bursa ili Nilüfer ilçesinde bulunan bir okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 60-72 aylık, 7 kız 7 erkek toplam 14 çocukla gerçekleştirilmiştir. İlk görüşmede çocukların on altı adet meslekle ilgili görüşleri alınmıştır. Çocukların cinsiyetçi yaklaşımlarını değiştirmek amacıyla bir eylem planı yapılarak toplumsal cinsiyet eşitliği farkındalığını arttırıcı niteliğe sahip eşitlikçi bakış açısıyla yeniden yazılmış masallarla bir masal anlatım atölyesi tasarlanmıştır. Çocuklarla dört hafta süren etkileşimli masal atölyesi sonrasında yapılan son testte ise aynı meslekler çocuklara sorulduğunda hem kadın uygunluğu hem de erkek uygunluğu fark edilir bir şekilde azalarak her iki cinse ilişkin uygun bulma sayısının yükseldiği gözlemlenmiştir. Etkileşimli masal atölyesi sonrası çocukların mesleklere ilişkin algılarında cinsiyet faktörünün azaldığını, istek, beceri gibi faktörlerin ortaya çıktığını söylemek mümkündür. Araştırma, toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik eğitimlerde etkileşimli masal anlatıcılığının ilgi çekici, etkili, uygulanabilir bir yöntem olarak kullanılması açısından önem taşımaktadır.