Entomopatojen nematod Heterorhabditis bacteriophora HBH hibrit ırkının in vivo ve in vitro üretim sonrası üreme potansiyeli ve etkinlik farklılıklarının araştırılması

GİZEM ÖZBUDAK

Entomopatojen nematod Heterorhabditis bacteriophora HBH hibrit ırkının in vivo ve in vitro üretim sonrası üreme potansiyeli ve etkinlik farklılıklarının araştırılması

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİTKİ KORUMA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GİZEM ÖZBUDAK

Danışman: İsmail Alper Susurluk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Entomopatojen nematod (EPN) Heterorhabditis bacteriophora HBH ırkı, simbiyotik bakteri olan Photorhabdus ile mutualist bir ilişki içindedir. Bu mutualist ilişki, EPN' lerin tarımsal açıdan bazı zararlılara karşı, kimyasal insektisitlere alternatif olarak kullanılmasına olanak sağlamaktadır. EPN' ler in vivo ve in vitro olmak üzere iki ayrı yöntem ile üretilmektedir. In vivo üretim, genellikle laboratuvar çalışmalarında az miktarda üretilmiş olan nematod kültürlerinin devamlılığı ve muhafazası için kullanılan canlı materyal üzerinde bir yöntemdir. Fakat bu yöntem EPN' lerin ticari amaçla kitlesel üretiminde yeterli olmamaktadır. Kitlesel üretim amacıyla, yapay besiyeri kullanılarak in vitro yöntemiyle EPN üretimi yapılmaktadır. In vivo üretim ile elde edilen infektif juveniller (Heterorhabditis bacteriophora HBH), üreme potansiyelini tespit etmek amacıyla Galleria mellonella larvalarına karşı uygulanmıştır. Bu larvalar disekte edildiğinde H. bacteriophora HBH ırkına ait hermafrodit birey sayısının (140) 4. günde maksimum seviyede olduğu ve en düşük hermafrodit birey sayısının (95,8) 3. günde elde edildiği tespit edilmiştir. In vitro üretim ile elde edilen H. bacteriophora HBH ırkı, G. mellonella larvalarına karşı uygulandığında ise en yüksek hermafrodit sayısı (86) 6. ve 7. gün tespit edilirken, en düşük hermafrodit sayısı (47,5) 4. gün tespit edilmiştir. Ayrıca, H. bacteriophora HBH ırkı EPN' lerin etkinliğinin belirlenmesi amacıyla G. mellonella larvaları kullanılmıştır. Bu uygulamada 10 IJ/larva dozunda, in vivo üretim sonucu elde edilen H. bacteriophora HBH ırkının G. Mellonella üzerinde ölüm oranı %100 olurken, in vitro üretim sonucu G. mellonella ölüm oranı %85,6 olmuştur. Özetle, bu tez sonunda in vivo ve in vitro üretim yöntemleri EPN' lerin etkinlik ve üreme potansiyellerini önemli ölçüde değiştirebileceği tespit edilmiştir.