İSLÂMİ LİTERATÜRDE DÂBBETÜ'L-ARZ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DENİZ SUSUZ

Danışman: Orhan Şener Koloğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dâbbetü'l-arz'ın varlığı ayet-i kerime ile sabit olduğundan dolayı kat'iyyet içermektedir. Fakat varlığı tartışılmamakla beraber fiziksel özellikleri, ne zaman, nasıl ve nereden çıkacağı gibi vasıfları Müslüman âlimler arasında tartışma konusu olmuştur. Aslında bu tartışmanın klasik dönemde yazılan tefsir, hadis ve kelâm kitaplarında pek de görülmeyip konunun rivayetler ekseninde ele alındığını belirtebiliriz. Klasik dönem İslamî literatürde rivayetler dışında dâbbetü'l-arz'a dair yorumların yapılması nadir görülmüştür. Modern döneme bakıldığında ise rivayet eksenli bakış açısının yerini akla dayalı tevillerin aldığını söyleyebiliriz. "İslâmi Lîtaratürde Dâbbet'ül-arz" adlı bu çalışmada klasik ve modern dönemde dâbbetü'l-arz'a dair kaleme alınan eserler incelenmiştir. Çalışma giriş ve dört bölümden müteşekildir. Giriş bölümünde çalışmanın konusu, amacı, önemi, metodu ve kaynakları tespit edilmiş ayrıca meselenin daha anlaşılır olması için dâbbetü'l-arz mefhumunun etimolojik kökenine değinilmiştir. Birinci bölümde tefsir kaynaklarında dâbbetü'l-arz, ikinci bölümde hadis kaynaklarında dâbbetü'l-arz, üçüncü bölümde kelâm kaynaklarında dâbbetü'l-arz, dördüncü bölümde ise modern dönemde dâbbetü'l-arz' a dair kaleme alınmış müstakil eserler ve yorumlar incelenmiştir. Çalışma esas olarak İslâmî literatürde kıyametin büyük alametlerinden biri olarak nitelenen dâbbetü'l-arz hakkında klasik ve modern literatürde yapılan yorumlar, bu yorumlar arasındaki benzerlikler ve farklılıklar, şayet varsa farklılıkların kaynaklandığı etmenleri tespit ve takdimine katkıda bulunmayı hedeflemektedir.