İlk dönem tasavvufunda kesb
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA NUR KAN OVA
Danışman: Abdurrezzak Tek
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kesb nazariyesi, İslam düşünce tarihinde oldukça kıymetli bir alanı temsil etmektedir. Kelam ilminde tartışılan pek çok meselenin ya sebei ya neticesi olarak bulunan kesb kavramı, tasavvuf alanında da ele alınmıştır. Kelam alanındaki kesb kavramı, itikadî boyutlara varan tartışmalar ile incelenirken tasavvuf alanında daga çok sosyal hayattaki yansımaları ve etkileri ile beraber incelenmiştir. "Çalışmak, kazanmak" mânalarında ele alınan kesb kavramı, ilk dönem tasavvufunda zühd yaşantısına tezatlık ifade etmeye başlamıştır. Sosyal hayatta çalışmanın ve bunların getirilerinin durumu ilk dönem sûfileri tarafından tartışılırken bir yandan da onunla bağlantılı tevekkül kavramı da ele alınmaya başlanmıştır. Bu dönemin ilk kısmında kesb kabul görmemiş ve bu konudaki tartışmalar şiddetlenmiştir. Dönemin sonlarına doğru tevekkül ile ilişkisi mutedil düzlemde ele alınmaya başlanmıştır. Sûfiler üçüncü dönem itibariyle kesb görüşündeki sünnî anlayışa kapı aralamış, böylelikle tevekkül ve kesb arasında uzlaşı sağlanmıştır. Kesb ve tevekkül arasındaki uzlaşı ile beraber kesbin kabulü sağlanmış ve sûfiler çalışma hayatını benimsemeye başlamışlardır. Tasavvuftaki bu üç dönemle beraber kesb kavramının daha iyi anlaşılabilmesi için onun kelam ilmindeki yeri ve tasavvuftaki diğer meselelerle bağlantısı da araştırılarak çalışmamıza dahil edilmiştir.