Lacancı tutsak arzudan deleuze-guattarici özgür arzuya geçişte bir model olarak irigaray

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SABAHATTİN HİZMETÇİ

Danışman: Metin Becermen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Aklın ve seçimlerin özgürlüğe dair ikna edici cevaplar vermekten uzaklaştığı günümüzde özgürlüğe dair farklı arayışlara ve anlayışlara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu bağlamda akıldan farklı bir kaynağa, arzuya başvurmak yeni ufuklar açmaya imkan tanıyabilecektir. Arzu, enerji olarak evrene ait kozmik bir gücü de ifade eder. Ancak bazı geleneklerde arzu sınırsız bir özgürlüğe sahipken bazısında "bastırılmıştır". Bu bağlamda arzunun özgürlüğe kapı aralayabileceği farklı yolların araştırılması gerekmektedir. Özellikle günümüzde insanların kısırdöngüler içinde yaşamalarına sebep olan kapitalist yaşamın yarattığı ve dayattığı şablonlar, dijital algoritmalar, bilincin ve düşüncenin bu araçlar eliyle hoyratça meşgul edilerek basmakalıp tekrarlar içinde yaşamalarına neden olmaktadır. Dolayısıyla yaşama dair yeni ve özgür bir olanağın oluşturulması oldukça elzem görünmektedir. Bu bağlamda çalışmada üç filozof/düşünür ele alınmıştır. Burada Lacancı arzu anlayışından Deleuze&Guattarici özgür arzuya geçiş için Irigaray'ın kuramı bir model olarak alınıp Lacan ile Deleuze&Guattari arasında bir köprü kurmak amaçlanmış ve buradan yola çıkarak arzuya dayalı yeni bir özgürlüğün imkanı araştırılmıştır. Bu filozofların/düşünürlerin kavramları arzu ve özgürlük anlayışlarına göre ayrılarak sistematik bir anlatı oluşturulacaktır. Sonuç olarak epistemolojik kurgulara dayalı arzu ile ontolojik bir güç olarak arzu arasındaki tartışma üzerinden özgürlüğe dair yeni yolların izi sürülecektir.