Yemen'de Suleyhî Hânedanı (1047-1138)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, İLAHİYAT FAKÜLTESİ, İSLAM TARİHİ VE SANATLARI BÖL., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP SAİNKAPLAN
Danışman: Adem Apak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yemen coğrafî özellikleri ve stratejik konumu sayesinde Doğu ve Batı arasında bir köprü olmuş, tarih boyunca birçok devlet ve dinî gruba ev sahipliği yapmıştır. İslâm'ın ortaya çıkışından sonra da Yemen İslâm devletinin bir parçası olarak İslâm medeniyetine katkıda bulunmuştur. Hicrî üçüncü yüzyıldan itibaren Abbasîler'in otoritesini kaybetmesi ve Yemen'in devlet merkezine olan uzaklığı sebebiyle bir isyan merkezi haline gelen bu bölge İsmâilî propaganda faaliyetlerinin yürütüldüğü merkezlerden biri olmuştur. Bu çalışma hicrî beşinci yüzyılda Yemen'de Fâtımîler'e bağlı olarak ortaya çıkan Şiî-İsmâilî yapıdaki Suleyhîler Devleti'nin siyasî, askerî ve dinî tarihini; ayrıca Mısır, Hicaz, Uman ve Hindistan gibi civar bölgeler ile ilişkisini ele almaktadır. Yemen içerisinde kısa süreli de olsa siyasî birliği sağlamaları, yeni şehir ve kaleler inşa ederek bölgede imar faaliyetleri gerçekleştirmeleri Suleyhîler'in Yemen tarihindeki konumlarınını göstermektedir. Suleyhîler Devleti İsmâilî mezhep tarihi içerisinde de önemli bir yer tutmaktadır. Nitekim bu devlet Fâtımîler'in doğu siyasetinde kilit rol oynamış, Fâtımî-İsmâilî nüfuzun civar bölgelerde güçlenmesi adına önemli faaliyetler gerçekleştirmiştir. Ayrıca İsmâilî mezhep Suleyhîler ile Yemen'de en parlak dönemini yaşamış ve devletin son döneminde Seyyide Hürre Ervâ öncülüğünde Fâtımîler ile olan siyasî-dinî bağın kesilerek İsmâilî mezhebin Tayyibiyye kolu Yemen merkezli olarak kurulmuştur. Sonuç olarak bu tez Suleyhîler Devleti'ni farklı yönlerden inceleyerek devletin Yemen ve İsmâilî mezhep tarihindeki yerinin anlaşılmasını sağlamaktadır.