Kur'ân'da "Delîl" Kavramı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE NUR COŞKUN

Danışman: Mustafa Bilgin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Arapça'da "د-ل-ل" kökünden türemiş olan delîl kavramı, yol göstermek, rehberlik etmek, işaret etmek, ispat etmek gibi anlamlara gelmektedir. Delîlin en temel fonksiyonu hakikati ortaya çıkarmaktır. Kur'ân'da hakikati ortaya çıkarma keyfiyeti, doğruluk derecesi ve kesinliğine göre alâmet, âyet, beyyine, burhân, emâre, hüccet, karîne, sultân gibi farklı isimlendirmelerle yer almaktadır. Maddi anlamda çölde yol göstericiliği ifade eden ve hayati önem taşıyan "delil" kavramı, İslam sonrasında manevi bir anlam kazanmıştır. Kur'ân'a göre insanı dâreyn mutluluğuna ve ebedî kurtuluşa irşâd eden deliller hakiki ve doğru, onu dâreyn mutsuzluğuna ve ebedî azaba ileten deliller ise sahte ve yalancı rehberlerdir. Çalışmamızın birinci bölümünde "delîl" kavramının sözlük ve terim anlamı çerçevesinde tanımı yapılmış ve literatürde incelenmiştir. Kavramın Temel İslâm Bilimleri literatüründe hangi anlamlara karşılık geldiği araştırılmıştır. İkinci bölümde ise Kur'ân'da "D-L-L" maddesinin türevleri ve anlam alanı olarak biçim yönü, yapısı ve amacına göre de anlam yönü detaylı bir biçimde ele alınmıştır.