Havuçta (Daucus carota L.) erken çiçeklenmenin genetiği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BAHÇE BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YAREN İNSEL
Danışman: Meryem İpek
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Havuç bitkisi, çiçeklenme aşamasına geçebilmek için vernalizasyona ihtiyaç duyan önemli kışlık sebze türlerinden biridir. Havuç bitkisinin, tohumluk havuç üretimi ve ticari havuç kökü üretimi için ihtiyaç duyduğu çevresel ortamların birbirinden farklı olduğu bilinmektedir. Havuç bitkisinde çiçeklenme zamanı, farklı üretim alanlarına ve ekim zamanlarına bağlı olarak değişmektedir. Vernalizasyon ihtiyacı karşılanan havuç köklerinin çiçek sapı henüz uzamadan önce odunsu hale gelmesi, bitkinin ticari değerinin kaybolmasına neden olabilmektedir. Bu araştırmada; çiçeklenme zamanı bakımından açılım gösteren iki yeni F2 haritalama popülasyonunun erken çiçeklenme özelliğinin kalıtım özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, iki farklı F2 popülasyonuna ait havuç tohumları, ısıtmasız plastik sera koşullarında ekilmiştir. Popülasyonu oluşturan bitkilerin sapa kalkma tarihleri tek tek kayıt altına alınmıştır. Ayrıca, popülasyondaki bitkilerin tek tek kök renkleri kontrol edilmiştir. Elde edilen veriler ile Ki-kare testi yapılarak, kök rengi özelliği bakımından gözlenen değerlerin beklenen Mendel fenotipik açılma oranlarına (1:1, 3:1 ve 9:3:3:1) uyumlulukları değerlendirilmiştir. Buna göre; incelenen her iki F2 havuç popülasyonunda kök rengi bakımından genetik açılım oranı 3:1 olarak bulunmuştur. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar, erken çiçeklenme özelliğine sahip yeni havuç popülasyonlarının oluşturulmasına yardımcı olabilecek ve yerli hibrit havuç çeşitlerimizin geliştirilmesine yönelik yapılacak moleküler seleksiyon çalışmaları için alt yapı oluşturacaktır. Anahtar Kelimeler: Çiçeklenme zamanı, Daucus carota L., ki-kare testi, vernalizasyon