Alman seyyahların gözünden Bursa (1793-1816)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEVİLAY DEMİRCİ
Danışman: Zeynep Dörtok Abacı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:18. ve 19. yüzyıllarda köklü ve zengin bir tarihe sahip Bursa, yabancı seyyahların araştırma yapmak istedikleri şehirler arasındadır. Bu çalışmada Bursa'ya seyahat eden üç Alman seyyahın kimler oldukları, neden Bursa'ya seyahat ettikleri ve seyahatnamelerinde Bursa ile ilgili hangi konuları ele aldıkları ortaya çıkarılmıştır. 1793'te Ignaz Brenner von Felsach, 1804'te Joseph von Hammer-Purgstall ve 1816'da Otto Friedrich von Richter, Bursa'ya seyahat etmiş ve Bursa izlenimlerini seyahatnamelerine aktarmışlardır. Brenner ve Hammer, Oryantalizm Akademisi'nin görevlendirdiği İstanbul'daki Avusturyalı diplomatlardır. Her iki seyyah da Oryantalizm Akademisi'nden mezundur. Bu akademide eğitim görmüş diplomatlar, Osmanlı Devleti'nde Avusturya'nın ticari ve siyasi imtiyazlarını gözetme sorumluluğu ile yetiştirilmişlerdir. Hammer'ın öğrencisi Richter ise bilimsel araştırmacı olarak Bursa'ya seyahat etmiştir. Seyyahların meslekleri göz önüne alındığında, onların Bursa'ya siyasi, ticari ve bilimsel araştırma amaçlı seyahat etmiş oldukları anlaşılmaktadır. Alman seyyahların 1793, 1804 ve 1816 tarihlerinde ele aldıkları Bursa seyahatnameleri, sosyo-ekonomik, kültürel ve coğrafi boyutlarda değerlendirilmiş ve deskriptif yöntem kullanılarak analiz edilmiştir. Alman seyyahların Bursa ile ilgili anlatıları, 19. yüzyılda Bursa'ya seyahat etmiş diğer Türk ve Avrupalı seyyahların seyahatnamelerindeki aktarımları ile karşılaştırılmıştır. Bilimsel araştırmalar ve diğer kaynaklarla seyyahların doğru aktarımları teyit edilmiş ve yanlış aktarımları ise ortaya çıkarılmıştır.