Kentsel belleğin sürekliliği bağlamında bir kültürel rota önerisi: Bursa endüstri mirası rotası
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OYA DENİZ
Danışman: Arzu Çahantimur
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bursa Osmanlı Devleti'nin ilk başkenti olması, Uludağ gibi coğrafi bir figür barındırması, Marmara Denizi'ne kıyısı olması, bir dünya kenti olan İstanbul'la yakın ilişki içinde olması, tarihi kent merkezi etrafında doğu-batı aksında kentsel gelişim gibi kimlik özellikleriyle sosyal, kültürel, fiziksel ve biçimsel kimlik bileşenlerinin bir arada görüldüğü kentlerimizden biridir. 19. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin son döneminde kentte ipek üretim odaklı başlayan endüstrileşme faaliyetleri, Cumhuriyet'in ilk yıllarında devlet desteği ve özel girişim çabalarıyla farklı sektörlerin de üretime dahil edilmesiyle sürdürülmüştür. Türkiye'deki ilk Organize Sanayi Bölgesi'nin Bursa'da kurulması kararının bir yansıması olarak kentin sahip olduğu kimlik bileşenlerine endüstri kenti kimliği eklenmiştir. Kentleşme sürecinde endüstrileşme hareketlerinin büyük rol oynadığı ve izlerinin okunduğu Bursa, günümüzde aktif kullanılan endüstri yapı ve alanlarına sahip olmanın yanı sıra yeniden işlevlendirilmiş, işlevini yitirmiş ve kullanılmayan endüstri yapılarından oluşan zengin bir endüstri mirasına ev sahipliği yapmaktadır. Bu tez çalışmasında, kent kimliği ve kentsel belleğin sürekliliği temelinde, kentteki endüstri faaliyetlerinin başlangıcı sayılabilecek Mudanya Gümrük ve İstasyon Binası'nın inşa tarihiyle Bursa Organize Sanayi Bölgesi'nin oluşumundaki en önemli endüstri yapısı olan Oyak Renault Otomobil Fabrikası'nın kurulması zaman aralığındaki Bursa endüstri mirasına odaklanılmıştır. Çalışmanın amaç, kapsam ve yönteminin açıklandığı giriş bölümünü takiben çalışmanın teorik altyapısının oluşturulduğu ikinci bölümde kent kimliği, kültürel miras, endüstri yapıları ve kültür rotaları ara kesitinde kentsel bellek ilişkisi irdelenmiştir. Bu bağlamda dünyadaki ve ülkemizdeki kültür ve endüstri miras rotası örnekleri incelenmiştir. Tez çalışmasının üçüncü bölümünde kent kimliğinde belirleyici rol oynayan kentsel mekan unsurlarından endüstri mirası niteliğindeki yapıların kentsel bellekte yer alıp almadığına yönelik bir alan çalışması gerçekleştirilmiştir. Alan çalışmasından elde edilen veriler bulgular bölümünde açıklanarak kentsel belleğin sürekliliği bağlamında Bursa endüstri mirası rota önerisi geliştirilmiştir.