Din, tüketim ve serbest zaman ilişkisi: Muhafazakâr oteller örneği / Religion, consumption and leisure relation: The case of Muslim-friendly hotels


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, İLAHİYAT FAKÜLTESİ, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ BÖL., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHAMMET FATİH ELAZİZ

Danışman: Abdurrahman Kurt

Özet:

Bu çalışma helâl (muhafazakâr/İslami) turizm konseptine uyan deniz kenarındaki beş yıldızlı otel veya tatil köylerinde konaklayan müşterilerin helâl turizm uygulamaları hakkındaki tutum, düşünce ve tercih sebeplerini incelemektedir. Araştırma ile dindar tüketicilerin tatil anlayışı bağlamında ne gibi motivasyon kaynakları olduğu, ne gibi beklentilerle tatilini helâl konsept otellerinde geçirdiği ve dindarlıkla tatili ne ölçüde örtüştürdüğü incelenmiştir. Yaklaşık 20-25 yıl önce açıkça gözlemlenmeyen dindarların otellerde tatil yapma pratiğinin hangi değişim veya sebepler sonucu ortaya çıktığı da araştırılmıştır. Bu araştırmada nicel araştırma tekniği olarak anket, nitel veri toplama tekniği olarak mülakat ve gözlem metodu kullanılmıştır. Çalışmanın ana kütlesini Ege ve Akdeniz Bölgelerindeki deniz kenarında tatile olanak sağlayan ve helâl konseptte hizmet veren 39 tesis ve bu tesislerde bir gecelik konaklayan müşteriler oluşturmaktadır. Örneklem küçültme tekniği sonucu izni alınan bir 5-yıldızlı, üç 4-yıldızlı otel ve bir tatil köyü ve bu tesislerde 2015 yaz döneminde en az bir gece konaklayanlar çalışmaya dâhil edilmiştir. Otel müşterilerine gönüllülük esasına göre 514 anket uygulanmış, 50 kişi ve 4 tesis yöneticisi ile yarı yapılandırılmış soru formu kullanılarak yüz yüze görüşmeler yapılmış ve tesislerde kalınarak gözlem notları tutulmuştur. Araştırmanın bulgularına göre, helâl turizmin en önemli tercih sebebini dindarlık oluşturmaktadır. Dindar kesimin helâl turizm algısı, tekrar ziyaret niyeti ve helâl turizm tecrübesi dindarlık seviyesine göre anlamlı olarak farklılık göstermektedir. En yüksek korelasyon ilişkisi helâl turizm deneyim sayısı ile tekrar ziyaret niyeti arasındadır. Kur'an ve sünnette açıkça destekleyen veya yasaklayan bir ifade bulunmamasına rağmen dindar tatilciler yaşadıkları helâl turizm tecrübesini meşrulaştırma eğilimi göstermektedirler. Ayrıca, tatil kültürü dindar kesim tarafından kabullenilmiş ve içselleştirilmiştir. Yöneticiler bağlamında, muhafazakâr turizm sektörünün zorlukları dile getirilmiş olup gelecekte bir standartlaşma sağlanması durumunda sektörün gelişmeye açık olduğu ifade edilmiştir.