BAZI FENOLİK BİLEŞİKLERİN DNA OKSİDASYONUN ÖNLENMESİNDEKİ SİNERJİSTİK VE ANTAGONİSTİK ETKİLERİNİN ANALİTİK YÖNTEMLERLE İNCELENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GİZEM BAYAÇLI
Danışman: Saliha Şahin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Fenolik bileşikler sahip oldukları antioksidan aktivite sayesinde insan sağlığı için önem arz etmektedir. Bu nedenle fenolik bileşiklerin antioksidan aktivitelerinin sinerjistik ve antagonistik etkileri açısından araştırılması gereklidir. Özellikle gıda kaynaklı ürünlerde bulunan fenolik bileşiklerin tüketimi sırasında insan sağlığı açısından antioksidan etkilerinin aksine prooksidan etkileri de oluşabilir. Tez kapsamında kafeik asit, rosmarinik asit ve gallik asit gibi temel fenolik bileşikler seçilerek antagonistik/sinerjistik etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla kafeik asit (KA), rosmarinik asit (RA) ve gallik asit (GA) için literatüre göre toksik olmayan derişim değerleri (2,54- 9,46 μM) belirlenmiştir. Optimizasyon tekniklerinden merkezi kompozit dizayn kullanılarak belirlenen derişim aralığında KA, RA ve GA'nın toplam antioksidan aktivitesi maksimum olacak şekilde optimum derişim değerleri belirlenmiştir. Optimum derişim değerleri ile belirlenen toplam fenolik madde (Folin-Ciocalteu yöntemi) ve antioksidan kapasite (FRAP yöntemi) değerleri tahmini değerlerle uyumlu bulunmuştur. Daha sonra belirlenen optimum derişimler de KA, RA ve GA'nın Fenton reaksiyonu ortamında DNA oksidasyonunu önleme kabiliyeti belirlenmiştir. Bunun için Fenton reaksiyon ortamında oluşan DNA oksidasyon hasar ürünleri Gaz kromatografisi-Kütle Spektrometrisi/Kütle Spektrometrisi (GC-MS/MS) ile kantitatif olarak tayin edilmiştir. Buna göre; Folin yöntemi (7,87 μM KA; 6,75 μM RA; 9,42 μM GA) için %37,17 ve FRAP yöntemi (8,03 μM KA; 9,34 μM RA; 6,00 μM GA) için %40,17 DNA oksidasyonunun önlendiği sonucu elde edilmiştir.