GELİBOLU (ÇANAKKALE) İLÇESİ ATMOSFERİK POLENLERİNİN BELİRLENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATEMEH FAZLİ
Danışman: Aycan Tosunoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Polenler, çoğu solunum yolu alerjenleri olarak sınıflandırılan atmosferik biyo-organik aerosollerdir. Polen allerjisi, özellikle gelişmiş ülkelerde ve kentleşmiş bölgelerde yaşayan, allerjen polenlere duyarlı bireylerin artmasıyla birlikte her geçen gün daha kritik hale gelmektedir. Bu çalışmada, Gelibolu (Çanakkale) atmosferinde Ocak 2018-Aralık 2020 tarihleri arasında üç yıl süreyle havadaki polen miktarları, çeşitliliği ve yıl içi varyasyonu incelenmiştir. Araştırmada gravimetrik yöntem için Durham örnekleyicisi kullanılmıştır. Toplam 43749 polen belirlenmiş olup; bunların 40252'si (%92,01) odunsu (34 takson) ve 3450'si (%7,89) otsu (20 takson) bitkilere aittir. Çalışmada birinci yıla (2018) ait 11303 polen, ikinci yıla (2019) ait 15287 polen ve üçüncü yıla (2020) ait 17159 polen tespit edilmiş ve tayin edilmiştir. Gelibolu atmosferinde en yüksek miktarda bulunan polenler; Cupressaceae/Taxaceae (%51,02), Pinus (%25,09), Olea europea (%4,21), Quercus (%3,67), Platanus (%2,46), Poaceae (%1,88), Fraxinus (%1,68), Ambrosia (%1,51), Amaranthaceae/Chenopodiaceae (%1,32) ve Urticaceae (%1,08)'dir. Ortalama en yüksek polen miktarı mart ayında (3927 polen) kaydedilmiş olup, bu durumun mart ayında genellikle Cupressaceae/Taxaceae familyasına ait polenlerin havada çok fazla miktarlarda bulunmasından kaynakdığı görülmüştür. Gelibolu için mart-mayıs dönemi atmosferik polen çeşitliliği ve yoğunluğu açısından bölgede bulunan veya bölgeye gelen allerjik polenlere duyarlı bireyler için riskli bir dönem olarak değerlendirilmiştir. Çalışma sonuçlarına dayanılarak tarihi ve turistik öneme sahip Gelibolu bölgesi için polen takvimi hazırlanmıştır.