Bir otomotiv sektörü işletmesinde yedek parça talep tahmin analizi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İLKNUR CORE

Danışman: Mehmet Akansel

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Otomotiv yedek parça taleplerinin tahmini sektördeki işletmelerin temel bir sorunu olarak değerlendirilmektedir. Stok seviyelerinin ve üretim planlarının doğru biçimde belirlenmesi, üretim verimliliğinin artırılması ve müşteri taleplerinin zamanında karşılanması hayati önem taşır. Bu nedenle, yedek parça talebi üzerine yapılan tahminler, otomotiv üreticileri için stratejik kararların alınmasında temel bir rol oynamaktadır. Talep tahmini, üretim kapasitesinin belirlenmesi ve tedarik zincirinin yönetilmesi için önemli bir kılavuz sağlar. Bu bağlamda, doğru talep tahmini, otomotiv sektöründeki işletmelerin rekabet avantajı elde etmesine ve sürdürülebilir başarıya ulaşmasına yardımcı olur. Bu çalışmada, Türkiye'deki bir otomotiv sektöründe yedek parça talep tahmini için çeşitli yöntemler karşılaştırılmıştır. 2018 yılının 3. ayında seri üretimine başlanan bir projenin 60 aylık sürecinde elde edilen veriler üzerinden analiz gerçekleştirilmiştir. Daha önceki literatür taramaları, talep tahmini için zaman serileri ve makine öğrenme yöntemlerinin yaygın olarak kullanıldığını ve yedek parça talep tahmini alanında bu yöntemlere yönelik birçok çalışmanın olduğunu ortaya koymuştur. Yaygın biçimde kullanılan istatistiksel tahmin yöntemlerinden biri olan ARIMA zaman serisi yöntemi ve NNAR (Nonlinear Autoregressive) ve MLP (Multilayer Perceptron) adlı makine öğrenmesi yöntemleri en iyi tahmin yöntemini belirlemek ve 6 aylık yedek parça talep tahminlerini elde etmek için kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, projenin farklı versiyonları için MLP yönteminin bir örnek veride ve NNAR yönteminin ise iki örnek veride en iyi tahmin yöntemi olduğu belirlenmiştir. Bu çalışmanın sektördeki işletmelere ve araştırmacılara, yedek parça talep tahmini süreçlerinde kullanılacak yöntemleri seçmede bir rehberlik sağlaması hedeflenmiştir.