Başörtüsü giymeyi bırakan 18-40 yaş arası kadınların din eğitimi durumlarının incelenmesi: Karma yöntem araştırması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELMA ÜNAL BULUT

Danışman: Turgay Gündüz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Türkiye'de başörtüsü giymeyi bırakan 18-40 yaş arası kadınların bu kararlarında bireysel ve çevresel etkenlerinin yanında din eğitiminin rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Karma yöntem yaklaşımı kullanılarak yürütülen çalışmada nitel ve nicel veri toplama tekniklerinden yararlanılmıştır. Nitel veri toplama aşamasında gerçekleştirilen mülakatlarla, kadınların başörtüsünü bırakma kararlarındaki bireysel hikâyeleri, din eğitimi süreçleri ve dinî algılarındaki dönüşümler ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bu görüşmeler, başörtüsü giymeyi bırakmanın kişisel, toplumsal ve siyasi boyutlarının karmaşık etkileşimini ortaya koymaktadır. Nicel aşamada ise, 223 kadın katılımcıya anket uygulanmış, başörtüsü giymeyi bırakma kararlarında etkili olan faktörler belirlenmeye çalışılmıştır. Elde edilen veriler aile ve sosyal çevre, temsil düzeyi, özgürlük arayışı, başörtüsünün dindeki yeri, dinî inanıştaki değişiklikler, siyasi söylemlerin etkisi kategorilerinde incelenmiştir. Katılımcıların yaş, eğitim durumu, ekonomik durum gibi faktörlerle de birlikte değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, katılımcıların çoğunluğu kişisel özgürlük arayışını kararlarında etkili olarak görürken, dinî temsil ed(emey)en kişiler, başörtüsünü temsil edememe düşüncesi ve siyasi partilerin temsil biçimleri başörtüsü giymeyi bırakma kararlarında önemli rol oynamaktadır. Dinî inançlardaki değişim, aile baskısı, eğitim ve iş hayatının etkisi daha düşük düzeyde de olsa etkili olmuştur. Sosyal medya ve yakın arkadaş çevresi ise daha düşük düzeyde etkili kalmıştır.