Silahlı çatışma sırasında siber saldırılar yönünden "sivil hedef" kavramının değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, KAMU HUKUKU ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BETÜL NUR ÖZLÜ

Danışman: GÜLSÜM KAYA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, siber saldırıların insancıl hukuk kapsamında tanımlanan hedef kavramı ile ilişkisi ve bu ilişkinin hukuki boyutu ele alınmıştır. İnsancıl hukukun temel kaynakları olan 1949 tarihli Cenevre Sözleşmeleri ve Ek Protokoller'de düzenlenen silahlı çatışmaların tanımının, araç ve yöntemlerinin siber saldırılara uygulanabilirliği incelenmiştir. Söz konusu sözleşmeler ve protokoller çerçevesinde sivil nesne-askeri nesne ayrımlarının nasıl yapıldığı, hangi hedeflerin meşru kabul edildiği hangilerinin ise insancıl hukuk ihlali teşkil ettiği, siber saldırılar bağlamında değerlendirilmiştir. Çalışmada öncelikle insancıl hukukta nesne ve hedef kavramlarının gelişimi ile bu kavramların hukuki işlevi ele alınmıştır. Ardından siber operasyon çeşitleri incelenmiş, bu operasyonlardan hangilerinin siber saldırı olarak kabul edildiği ve siber saldırıların insancıl hukuk kapsamına nasıl girdiği ortaya konulmuştur. Son olarak sivillerin ve sivil nesnelerin siber saldırılar karşısındaki korunma düzeyi, bu duruma mevcut standartların uygulanabilirliği ve doktrindeki yorum farklılıkları değerlendirilmiştir. Çalışma, siber saldırıların mevcut uluslararası insancıl hukuk kuralları kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, ancak teknolojik gelişmelerin ortaya çıkardığı hukuki boşluklar nedeniyle yeni hukuki düzenlemelere ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir.