ENZOOTİK PNÖMONİLİ BUZAĞILARDA TNF ALFA, CRP VE SAA DÜZEYLERİNİN KLİNİK BULGULARLA KORELASYONU, PROGNOZ VE TEDAVİ ÜZERİNDEKİ ETKİNLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, VETERİNER FAKÜLTESİ, KLİNİK BİLİMLER, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEVİYE ERTUNÇ

Danışman: Sezgin Şentürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Enzootik pnömoni, dünyada ve ülkemizde buzağıları etkileyen en önemli hastalıklardan biridir. Bu çalışmada aynı işletmede bulunan; aynı bakım ve besleme şartlarında sahip, 2-6 aylık yaşta, 'Enzootik Pnömonili Buzağılarda TNF alfa, CRP ve SAA Düzeylerinin Klinik Bulgularla Korelasyonu, Prognoz ve Tedavi Üzerindeki Etkinliğinin Değerlendirilmesi' amaçlanmıştır. Çalışmada toplam 30 adet Holstein ırkı buzağı kullanıldı ve Wisconsin Buzağı Solunum Skorlandırma Tablosuna göre 3 gruba (kontrol, hafif/orta, şiddetli) ayrıldı. 0. gün tüm grupların solunum skorlandırması ve genel muayenesi yapılarak kan, transtrakeal aspirat ve derin nazal swap örnekleri toplandı. Hemogram, bakteriyolojik ekim, virolojik antijen, TNF–α, CRP ve SAA (serum ve transtrakeal aspirat) bakıldı. 7. günde ise sadece hasta grupların solunum skorlandırması, genel muayenesi yapılarak ve TNF–α, CRP, SAA (serum ve transtrakeal aspirat) bakıldı. Hafif/orta ve şiddetli gruba 0. gün marbofloksasin (8 mg/kg, sc; 72 saat arayla 2 doz) ve meloksikam (0,5 mg/kg, sc; tek doz) uygulandı. Çalışmada şiddetli grubun solunum ve muayene bulgularının hafif/orta ve kontrol grubuna göre arttığı görüldü. Derin nazal swap ve transtrakeal aspiratta çeşitli bakteriyolojik etkenlere ve viral etkene rastlandı. Tam kan sayımında hasta gruplarda lökosit, monosit, nötrofil, eritrosit ve trombosit sayısının yüksek olduğu görüldü. 0. ve 7. gün kandan bakılan TNF–α, CRP ve SAA'da ve transtrakeal aspiratta bakılan TNF–α ve CRP'de grup içi ve gruplar arası istatiksel bir fark saptanmadı. Bunun yanı sıra 0. günde şiddetli grubun transtrakeal aspiratındaki SAA'da artış gözlendi (p<0,05). 7. günde ise şiddetli ve hafif/orta grubun SAA'da istatiksel fark mevcuttu (p<0,05). Şiddetli grubun SAA'nın 0. ve 7. günü arasındaki fark anlamlı bulundu (p<0,05). Sonuç olarak, enzootik pnömonili buzağılarda sadece transtrakeal örnekten bakılan SAA ile klinik bulgular arasında korelasyon olduğu, prognoz ve tedavi üzerinde etkili olduğu görüldü.