Türkiye'de robotik süt sağım sistemi kullanan çiftliklerin yönetim uygulamalarının araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOSİSTEM MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERAP KULAÇ

Danışman: Halil Ünal

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada, robotik sağım sistemli (RMS) çiftliklerin Türkiye'de nasıl tasarlandığı ve yönetildiğini belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmanın yapıldığı dönemde tümü ithal ürün olan beş farklı marka RMS tespit edilmiş olup, bu sistemlerin kurulduğu süt çiftlikleriyle 61 adet sorudan oluşan bir çevrimiçi anket yapılmıştır. Ankette sırasıyla çiftlik, robotik sağım sistemi, yemleme stratejisi, meme sağlığı, çiftlik hijyeni, robot hijyeni, robot/inek yönetimi ve süt üretimi gibi sekiz ana başlıkta sorular sorulmuştur. Anket için 114 adet çiftlik ile görüşülmüş ve 2025 yılı Mayıs ayı sonuna kadar 68 adet çiftlikten dönüş olmuştur. Çalışmadaki sonuçlara göre, çiftliklerde toplam 198 adet robotik sağım sistemi bildirilmiştir. Çiftliklerin %44'ünün tek robotlu, %28'inin ise iki robotlu planlandığı, kalan %28'inin ise 3 ve üzeri robota sahip olduğu görülmüştür. Araştırmada çiftliklerin %71'ü serbest inek trafiğini, %29'sı ise zorunlu trafik sistemini tercih etmişlerdir. Ayrıca çiftliklerin %60'ı ineklerini gruplandırmadığı, %54'ü mevcut inekleriyle robotik sisteme geçiş yaptıklarını belirtmiştir. Robotlu sağıma geçtikten sonra hayvanlarını elden çıkaran çiftliklerin oranı %69 olarak tespit edilmiştir. Robot sistemin satın alınma sebeplerine sırasıyla, süt üretimini artırması, meme sağlığını iyileştirmesi, ilave işgücü olmadan sürüyü büyütme imkanı ve minimum çalışma saatleri en fazla verilen cevaplar olmuştur. Çiftliklerin %88'i robot sistemin beklentilerini büyük oranda karşıladığını ve çok memnun olduklarını, %12'si ise kısmen ihtiyaçlarını karşıladığını belirtmişlerdir. Ankete katılan tüm RMS kullanıcıları, robot sisteme geçişlerinin kendileri ve inekleri için stres seviyelerini azalttığını, RMS sayesinde çiftlik içindeki diğer idari görevlere ve en önemlisi de kendileri ve aileleri için daha fazla zaman ayırdıklarını belirtmişlerdir.