Bir tasarım parametresi olarak günışığının, mimari yarışma projelerindeki kritikleri bağlamında irdelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, MİMARLIK FAKÜLTESİ, MİMARLIK, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CANSU DEDE

Danışman: Rengin Beçeren Öztürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, mimarlıkta doğal ışık kullanımının önemini vurgulayarak, mekânlara değer katan ve yaşanabilir hale getiren bir malzeme olarak doğal ışığın incelenmesini amaçlamaktadır. Işık, mimari tasarımda vazgeçilmez bir öğe olarak kabul edilir ve mimarlar tarafından tasarım sürecinde özenle kullanılır. Enerji kaynaklarının hızla tükendiği günümüzde, enerjinin sürdürülebilirliği için güneş ışığının binalarda maksimum düzeyde kullanılması gerekmektedir. Günışığının enerji ve çevresel açıdan faydalarının giderek daha çok fark edilmesiyle, yakın gelecekte gün ışığı kriteri, öncelikler listesinde yükselmiş olacaktır. Enerji kaynaklarının sürdürülebilirliği için günışığı kullanımının, mimari tasarım sürecinin, erken tasarım kararlarının içine dahil edilmelidir. Bu çalışma, bir tasarım parametresi olarak günışığının, mimari yarışma projelerindeki kritikleri bağlamında irdelenmesi amacıyla, mimari yarışma projelerindeki jüri raporlarının analiz edilmesini kapsamaktadır. Konuyla ilgili yayınlar, mevcut literatürdeki bilgi birikimi dikkate alınarak derlenmiş ve analiz edilmiştir. Çalışmanın hedeflerine katkı sağlamak amacıyla gün ışığına dair bütüncül bir anlayışı teşvik etmeyi amaçlayan Uluslararası Günışığı Ödülü incelenmiştir. İçerik analizi yöntemiyle tez kapsamında Günışığı Ödülleri jüri raporları, araştırma malzemesi olarak kullanılmış ve ödül gerekçelerinde ışık, doğal ışık, malzeme, şeffaflık, geçirgenlik gibi kavramlara odaklanılarak tarihsel süreçte malzeme ve doğal ışık ilişkisine mimari bağlamda veri oluşturması amaçlanmıştır. Araştırma, gün ışığının mimarlıkta rolünü, önemini ve nasıl ifade edildiğini anlamayı amaçlamaktadır. Sonuç olarak, Mimarlık için Günışığı Ödülü'nün jüri raporları içerik analizi ile incelenerek ışık, doğal ışık, malzeme, şeffaflık, geçirgenlik gibi kavramlar üzerinden mimari tasarım ve doğal ışık ilişkisine dair veriler elde edilmiştir. Bu veriler, mimari tasarım sürecinde gün ışığının nasıl kullanılabileceği ve mimari bağlamda nasıl değerlendirileceği konusunda fikir sağlamaktadır.