Manevi Danışmanlarda Prososyal Davranış, Empati ve Mesleki Doyum İlişkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLARA POLAT
Danışman: Turgay Gündüz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, manevi danışmanların prososyal davranış düzeyleri, empati becerileri ve mesleki doyumları arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Diyanet İşleri Başkanlığı'na bağlı farklı hizmet alanlarında görev yapan 183 manevi danışmandan nicel veriler çevrim içi anketlerle, nitel veriler ise yarı yapılandırılmış mülakatlarla toplanmıştır. Nicel verilerden elde edilen bulgular, katılımcıların prososyallik (ort. 5,50), empati (ort. 4,21) ve mesleki doyum (ort. 4,25) düzeylerinin yüksek olduğunu göstermektedir. Prososyallik, empati ve mesleki doyum arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler bulunmuş; empati ve prososyal davranış düzeyi arttıkça mesleki doyumun da arttığı görülmüştür. Ölçek puanlarında demografik değişkenlerin çoğuna göre anlamlı fark bulunmamış; ancak prososyal davranış düzeylerinin cinsiyet, yaş ve hizmet alanına göre anlamlı biçimde farklılaştığı, ayrıca hizmet alanına göre mesleki doyum düzeylerinde de anlamlı farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Özellikle gençlik alanında çalışan danışmanların prososyallik ve mesleki doyumlarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Nitel bulgular, nicel bulguları destekler nitelikte olup manevi danışmanların empati becerisini danışmanlık hizmetlerinde temel yapı taşı olarak gördüklerini; prososyal davranışları ise mesleki sorumluluklarının doğal bir parçası olarak değerlendirdiklerini göstermektedir. Ayrıca mesleki doyumun, anlam duygusu, faydalı olma hissi ve hizmet bilinci boyutları üzerinden şekillendiği belirlenmiştir. Araştırma bulguları, manevi danışmanlık alanında prososyal davranış ve empati gibi becerilerin mesleki doyumla ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Bu sonuçların, manevi danışmanların mesleki gelişim süreçlerine, hizmet niteliğinin artırılmasına ve sahadaki eksikliklerin giderilmesine katkı sunması beklenmektedir.