Türkiye'de Başörtüsünü Çıkarmak: Bir Nitel Araştırma

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEHRA TEL

Danışman: Mustafa Berkay Aydın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezin konusunu Türkiye'de yaşayan kadınların başörtüsünü çıkarma kararı oluşturmaktadır. Kadınların başörtüsünü takma ve çıkarma süreçlerinin nasıl işlediği ile ilgili sorulara cevap aranmıştır. Sosyolojik olarak önemli bir yer tuttuğuna inandığımız tesettürden çıkma konusunu Bourdieu, Giddens ve Bauman'ın kuramlarına başvurarak açıklama çabası gösterilmiştir. Yapılan yarı yapılandırılmış mülakatlar sonucunda kadınların genelde ailesinin isteğiyle başörtüsü taktığı ve ailesinden, çevresinden düşünce biçimi bakımından uzaklaşmanın başörtüsünü çıkarma kararında etkili olduğu görülmüştür. Çevreleri tarafından kararı desteklenen kadınların süreci daha hafif atlattığı saptanırken çevresi tarafından dışlanan kadınların daha fazla zorluk yaşadığı, kimi zaman eski çevreleri ile bağlarını koparma derecesine geldiklerini veriler sonucunda elde ettik. Diğer taraftan başörtüsünü takma ve çıkarma kararlarının her ikisinin de bir kimlik ve aidiyet arayışından kaynaklandığı da söylenebilir. Kadınların başörtülü ve başörtüsüz kadınlara dair düşüncelerinin de süreçle bağlantılı olarak değiştiği görülmektedir. Hulasa, başörtüsünü çıkarmak kimi zaman bir özgürlük arayışı, kimi zaman kimliğin yeniden inşası olarak yüz gösterebilse de görüştüğümü tüm katılımcılar bir mücadelenin sonucu olarak kararını uygulayabilmiştir.