Bağ Direklerinde Yatmayı Önlemek İçin Yeni Bir Bağ Direği Tasarımı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOSİSTEM MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZCAN ATEŞ

Danışman: Selçuk Arslan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Üzüm yetiştiriciliğinde bağ direkleri, bağ sıralarının düzenini sağlamak, telleri taşımak ve bitkilerin sağlıklı büyümesini desteklemek amacıyla kritik öneme sahiptir. Ancak özellikle ana taşıyıcı olarak kullanılan bağ direkler, bağ teli gerilmesi ve rüzgâr yükü gibi dış etkiler altında zamanla eğilmekte veya yatmaktadır. Bu deformasyonlar, bağ sisteminin işlevselliğini azaltmakta, ürün kalitesini olumsuz yönde etkilemekte ve bakım maliyetlerini artırmaktadır. Bu çalışmanın amacı, bağ direklerinde karşılaşılan yatma ve eğilme sorunlarını ortadan kaldırmak amacıyla, yüksek mukavemetli ve korozyona dayanıklı bir bağ direği tasarımı yapmaktır. Bunun için beş farklı malzemenin (S355MC+Z, HX340LAD, DX54D, DC04, S355MC) kesit tasarımları ve gerilme analizleri yapılmıştır. Tasarım sürecinde, rüzgâr ve meyve yükü altındaki bağ tellerine 200-400 N'luk (20-40daN) gerilme kuvveti dikkate alınarak yapısal yük analizleri yapılmış, direğin dayanımı sonlu elemanlar analizi (FEA) ile değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, en ucuz olmamakla beraber, S355MC+Z galvanizli çelik sac malzeme seçimi uygun bulunmuştur. Tasarlanan direk, 2 mm kalınlığında, U profilli bir kesite ve toplam 10 büküme sahiptir. 52x55 mm kesit ölçülerine sahip olan direkte, uç kısımlarda 60 derece eğik, 12 mm uzunluğunda kulak bükümleri ile yapısal dayanım artırılmıştır. Direğin toplam uzunluğu 2200 mm'dir. Analiz sonuçları, önerilen tasarımın yatmaya karşı dirençli olduğunu ve mevcut tasarımlara kıyasla daha uzun ömürlü ve güvenilir bir performans gösterebilecektir.