Osmanlı dönemi semâ devrân tartışmaları açısından İbrahim Niksârî'nin Burhânü'l-elhân fî hükmi't-tegannî ve'd-devrân adlı risalesinin incelemesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SÜMEYYE ATMACA

Danışman: Abdurrezzak Tek

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İbrahim b. es-Seyyid Muhammed en-Niksârî, 17. yüzyıl Osmanlı coğrafyasında, Kadızâdeliler hareketinin en güçlü olduğu dönemlerde yaşamış, sûfî meşreb bir şahıstır. Bu çalışmada, İbrahim Niksârî'nin Burhânü'l-elhân fî hükmi't-tegannî ve'd-devrân adlı eseri incelenerek semâ ve devrân hakkındaki görüşleri tespit edilmiş ve görüşlerinin yaşadığı dönemdeki tartışmalara ışık tutması amaçlanmıştır. Eserde, tasavvufun tartışmalı konularından olan cehrî zikir, semâ, devrân, lahn ve tegannî konuları ele alınmıştır. Ayrıca Halvetîlere yapılan haksız eleştiriler ve Kadızâdeliler'in dinî ve toplumsal amaçları hakkında bilgiler verilmiştir. Bu çalışmanın son bölümünde, ünik nüsha olma özelliğine sahip eserin, günümüz harflerine aktarılmış hâli sunulmuştur.