ENDÜSTRİYEL MİRAS YAPILARININ HETEROTOPYAYA DÖNÜŞÜMÜ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEZEN YALÇIN
Danışman: Özgür Mehmet Ediz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Teknolojik gelişmeler, toplumsal ve siyasal değişimler, nüfus artışına bağlı olarak meydana gelen ihtiyaçlar gibi yeniden işlevlendirmeyi gerektiren faktörler, kullanıcı gereksinimlerindeki çeşitli farklılaşmalara sebep olmaktadır. Söz konusu farklılaşmalar değişim süreci kapsamında ve "heterojen mekân birliktelikleri" ile ele alındığında, "heterotopik mekân" tanımlamalarıyla örtüşmeye başladıkları görülür. Bu tez çalışmasının hedefi, Foucault'nun ortaya koymuş olduğu "6 heterotopik mekân ilkesi"ni ve Lefebvre'nin 'heterotopi' kavramını dikkate alarak yeniden işlevlendirilen çeşitli endüstri yapılarının analiz edilmesidir. Aynı zamanda eski olanla yeniyi bir arada yaşatan mekanların heterotopya olma durumlarını bulmayı amaçlayan çalışmada örneklem olarak "Beykoz Deri ve Kundura Fabrikası" yeni adıyla "Beykoz Kundura" seçilmiştir. Süreçte, yapılar grubunun geçirmiş olduğu çeşitli dönüşümlerle birlikte ortaya çıkan ve adeta kullanıcıyı "başka bir mekandaymış" gibi hissettiren örnek bir heterotopya mekanına dönüşümü irdelenecektir. Araştırma bulgularında Türkiye'de yeniden işlevlendirilen ve günümüzde kullanılıyor olan, çoğunluğu İstanbul'da yer alan endüstri mirası yapıları incelenmek üzere seçilmiştir. Çalışmanın kuramsal çerçevesi için, heterotopya kavramını ele almak ve netleştirmek amacıyla nitel araştırma yöntemlerinden genel kaynak tarama yöntemi kullanılmıştır. Foucault'nun ve Lefebvre'nin kavramla ilgili tanımları ve heterotopya ile ilgili tespitlerine yer verilmiştir. Araştırma nesnesi olan alan ile ilgili tarihi süreç ve çeşitli dokümana dayalı teknik bilgiler için ise belgesel kaynak tarama yaklaşımı kullanılmıştır. Araştırma sürecinin omurgasını, seçilen mekânın 'heterotopik' karakterinin analizinin yapılması ve kavramın somut bir mekân aracılığı ile irdelenmesi oluşturmaktadır. Elde edilen bulgular ile ilgili kavramın mimari kurgu ile ilişkisi Foucault'nun daha önce ortaya koymuş olduğu ilkeler ve Lefebvre'nin kavram üzerine yaptığı tanımlamalar üzerinden yorumlanarak tartışılacaktır.